رسیدن به پایان درمان ارتودنسی، برای همه لحظهی شیرینی است. ماهها یا حتی سالها صبر و مراقبت، نهایتا به نتیجه رسیده و شما چند قدمی دیدن نتیجه نهایی خود هستید.
اما درست در این نقطه، یک سوال مهم در ذهن بسیاری از بیماران شکل میگیرد: «آیا کندن براکت ارتودنسی درد دارد؟» این نگرانی کاملا قابل درک است؛ شما برای رسیدن به این مرحله زحمت زیادی کشیدهاید و طبیعی است که بخواهید مرحله پایانی آن نیز بدون هیچ استرس و دردی سپری شود.
اطلاعات ارائه شده در این مقاله با هدف افزایش آگاهی شما گردآوری شده است، اما هرگز نباید به عنوان یک تشخیص پزشکی یا طرح درمانی در نظر گرفته شود. برای ارزیابی دقیق شرایط شخصی شما و ارائه بهترین راهکار، نیاز به معاینه تخصصی توسط پزشک است. شما میتوانید قبل از هر تصمیمی، یک مشاوره کامل و رایگان با دکتر ایلناز حاج همتی داشته باشید. برای این منظور، لطفا فرم زیر را تکمیل نمایید.
آیا کندن براکت ارتودنسی درد دارد؟
بیایید مستقیم برویم سر اصل مطلب. خیر، فرآیند کندن براکت ارتودنسی درد ندارد. بسیاری از بیماران ما پس از جلسه برداشتن ارتودنسی تعجب میکنند که چقدر این کار سریع و راحت بوده است. در واقع، در بسیاری از جنبهها، درآوردن براکتها بسیار سادهتر از نصب اولیه آنهاست.
احساسی که در حین برداشتن براکتها خواهید داشت، بیشتر شبیه به یک فشار ملایم و کوتاه روی هر دندان است، نه درد تیز و ناخوشایند.
ابزاری که متخصص استفاده میکند، به گونهای طراحی شده که براکت را از چسب روی دندان جدا کند، نه اینکه خود دندان را تحت فشار قرار دهد.
بنابراین، اگر نگران این هستید که آیا برداشتن ارتودنسی درد دارد، میتوانید خیالتان را راحت کنید. خود فرآیند اصلی، بدون درد است. هرگونه حساسیت یا ناراحتی احتمالی، معمولا پس از اتمام کار و به صورت موقت بروز میکند که در ادامه به آن میپردازیم.

نحوه برداشتن براکت ارتودنسی
کل فرآیند برداشتن براکتها معمولا کمتر از یک ساعت طول میکشد. مراحل کار دقیقا برعکس روز اولی است که ارتودنسی را نصب کردید:
خارج کردن الاستیکها: در ابتدا، ما کشهای رنگی یا الاستیکهای کوچکی که سیم را در داخل شیار براکتها نگه داشتهاند، یکی یکی خارج میکنیم. این مرحله کاملا بدون درد است.
پیشنهاد مطالعه: مال اکلوژن دندان چیست؟
مرحله اول: برداشتن سیم ارتودنسی
پس از خارج کردن تمام الاستیکها، سیم اصلی که مسئولیت حرکت دندانها را بر عهده داشته، با دقت از داخل براکتها آزاد میشود. ما از ابزاری به نام سیم چین برای این کار استفاده میکنیم تا سیم به راحتی و بدون ایجاد هیچ فشاری از شیارها خارج شود.
مرحله دوم: کندن براکتها
این مرحله، مهمترین مرحله درآوردن ارتودنسی دندان است. متخصص از یک انبر مخصوص با یک نوک قلابی شکل استفاده میکند. این ابزار با اعمال یک فشار تحت کنترل و دقیق در پایه براکت، آن را از روی چسب دندان جدا میکند. شما در این لحظه صدای یک «تُک» کوچک را حس میکنید که همان لحظه جداسازی براکت است. این کار برای تمام براکتها تکرار میشود. برای بندهای حلقهای که روی دندانهای آسیا قرار دارند، ممکن است فشار کمی بیشتر باشد، اما همچنان برداشتن ارتودنسی دردناک نیست.
مرحله سوم: پاک کردن باقیمانده چسب
پس از خارج کردن تمام براکتها، مقداری چسب ریز روی سطح مینای دندان باقی میماند. متخصص با استفاده از یک ابزار دستی مخصوص و با سرعت بالا، این باقیماندهها را به دقت پاک کرده و سطح دندانها را کاملا پولیش میکند. این کار شبیه به جرمگیری و پولیش معمول دندانپزشکی است و باعث میشود دندانهای شما صاف و براق به نظر برسند.
مرحله پایانی: آماده سازی برای ریتینر
در پایان، متخصص قالبی از دندانهای شما تهیه میکند تا نگهدارنده یا ریتینر شما ساخته شود. ریتینر نقش بسیار مهمی در حفظ نتایج درمان شما دارد. گاهی ممکن است این قالب گیری یک هفته قبل از جلسه برداشتن براکتها انجام شود تا ریتینر شما همان روز تحویل داده شود.
علت درد و حساسیت پس از دراوردن براکت ارتودنسی
خب، گفتیم که خود فرآیند درآوردن ارتودنسی درد ندارد، اما چرا برخی افراد پس از آن حساسیت گزارش میدهند؟ این حساسیت کاملا طبیعی و موقتی است و دلایل مشخصی دارد:
- دندانهای شما برای مدت طولانی تحت فشار و محصور براکتها بودهاند. ناگهان آزاد شدن آنها و قرار گرفتن در معرض تماس مستقیم با هوا، غذا و نوشیدنیها میتواند باعث حساسیت مختصری شود، به خصوص در قسمت لثه.
- فرآیند پاک کردن باقیمانده چسب و پولیش، ممکن است مینای دندان را برای مدتی کوتاه حساستر کند، درست مانند زمانی که یک جرمگیری حرفهای انجام میدهید.
- دندانهای شما که مدتها توسط براکتها عایق شده بودند، اکنون مستقیما در معرض تغییرات دمای مواد غذایی سرد و گرم قرار میگیرند که این خود میتواند حساسیت خفیفی ایجاد کند.
این حساسیت معمولا پس از چند روز تا یک هفته به طور کامل از بین میرود. پس اگر از خودتان میپرسید آیا درآوردن ارتودنسی درد دارد، بدانید که هرگونه ناراحتی احتمالی، بسیار جزئی، موقت و قابل مدیریت است.
پیشنهاد مطالعه: سپریتور ارتودنسی چیست؟
آیا امکان برداشتن براکت در خانه وجود دارد؟
«خیر»، تحت هیچ شرایطی سعی نکنید براکتهای ارتودنسی خود را در خانه جدا کنید. این کار میتواند عواقب بسیار جدی و پرهزینهای به همراه داشته باشد:
- آسیب به مینای دندان: چسب ارتودنسی بسیار محکم است و تلاش برای کندن آن بدون ابزار مخصوص میتواند بخشی از مینای دندان شما را کنده و دندان را دائمی آسیب بزند.
- شکستن دندان: اعمال فشار نادرست میتواند منجر به شکستن یا ترک خوردن خود دندان شود.
- عفونت و زخم: تکههای فلزی براکت یا چسب شکسته شده میتوانند زبان، لثه و داخل گونه شما را زخمی کنند و باعث عفونت شوند.
- بلعیدن یا استنشاق قطعات: قطعات کوچک براکت میتوانند به راحتی در گلو گیر کنند یا حتی وارد مجاری تنفسی شوند که یک وضعیت اورژانسی است.
به یاد داشته باشید، شکستن یک براکت حتی در حین درمان هم میتواند روند را تا چند ماه به عقب بیندازد. تلاش برای کندن آن در خانه، فاجعه بار است. همیشه این کار را به متخصص ارتودنسی خود بسپارید.

اقدامات لازم پس از برداشتن براکت ارتودنسی
پس از برداشتن ارتودنسی دندان، برای حفظ این لبخند زیبا، چند اقدام ضروری وجود دارد:
- استفاده مداوم از ریتینر: این مهمترین قدم است. ریتینر (نگهدارنده) از حرکت مجدد دندانها به جایگاه قبلیشان جلوگیری میکند. متخصص به شما خواهد گفت که ریتینر ثابت (پشت دندانی) برای شما مناسب است یا متحرک. بیتوجهی به استفاده از ریتینر میتواند تمام زحمات شما را هدر دهد.
- مراقبتهای بهداشتی: اکنون که براکتها نیستند، مسواک زدن و استفاده از نخ دندان بسیار سادهتر شده است. این فرصت طلایی را برای تقویت بهداشت دهان و دندان خود غنیمت شمارید.
- معاینات منظم: همچنان باید برای معاینات دورهای به دندانپزشک عمومی خود مراجعه کنید تا سلامت عمومی دهان و دندانهایتان بررسی شود.
- غذاهای سخت: با وجود اینکه محدودیتهای ارتودنسی برداشته شده، اما هنوز هم بهتر است در مصرف غذاهای بسیار سفت و چسبناک (مانند یخ، آجیل سفت، کارامل سفت) احتیاط کنید، به خصوص اگر ریتینر ثابت دارید.
پیشنهاد مطالعه: علت شکستن فیکس ارتودنسی
راه های تسکین درد بعد از کندن براکت ارتودنسی
اگر پس از جلسه برداشتن ارتودنسی دچار حساسیت جزئی شدید، نگران نباشید. راهکارهای سادهای برای تسکین آن وجود دارد:
- رژیم غذایی نرم: برای یک یا دو روز اول، از مصرف غذاهای نرم و خنک مانند ماست، سوپ و اسموتی استفاده کنید.
- مسکنهای بدون نسخه: در صورت نیاز، میتوانید از مسکنهای معمولی مانند ایبوپروفن استفاده کنید، اما بهتر است قبل از آن با ما مشورت کنید.
- خمیردندانهای ضد حساسیت: استفاده از خمیردندانهای مخصوص دندانهای حساس میتواند به کاهش حساسیت باقیمانده کمک کند.
- آب نمک ولرم: غرغره کردن آب نمک ولرم میتواند به تسکین لثههایی که در حال تطبیق با شرایط جدید هستند، کمک کند.
این حساسات موقتی هستند و به زودی از بین میروند تا شما بتوانید از لبخند جدیدتان لذت ببرید.
جمع بندی
پس آیا کندن براکت ارتودنسی درد دارد؟ ما با اطمینان میگوییم که فرآیند اصلی برداشتن ارتودنسی، یک تجربه سریع، ساده و بدون درد است. هرگونه ناراحتی یا حساسیتی که ممکن است تجربه کنید، بسیار جزئی، موقت و به راحتی قابل کنترل است.
مهمترین نکته که باید همیشه به خاطر داشته باشید، اهمیت استفاده از ریتینر است. درمان ارتودنسی با برداشتن براکتها تمام نمیشود، بلکه با شروع استفاده صحیح از نگهدارنده، تثبیت میشود.
ما در کلینیک دکتر ایلناز حاج همتی افتخار میکنیم که در این مسیر همراه شما باشیم و برای حفظ لبخند زیبای شما همیشه آماده ارائه مشاوره و پشتیبانی هستیم.
برای یک مشاوره تخصصی و بررسی دقیق نیاز به ارتودنسی، با کلینیک دکتر حاج همتی در ارتباط باشید. تلفن ثابت: ۰۲۱۴۶۰۱۹۱۲۹ | تلفن همراه: ۰۹۳۰۵۱۵۵۰۱۲
سوالات متداول
۱. آیا پس از درآوردن براکتها، دندانهای من زرد به نظر میرسند؟
ممکن است نواحی که زیر براکتها و چسب بودهاند کمی سفیدتر از سایر قسمتهای دندان که در معرض رنگدانهها بودهاند، به نظر برسد.
۲. آیا طبیعی است که پس از برداشتن ارتودنسی، دندانهایم کمی لق حس شوند؟
بله، این حس کاملا طبیعی است. دندانها در طول درمان در استخوان فک حرکت کردهاند و پس از برداشتن براکتها به آرامی در جایگاه جدید خود محکم میشوند. این حس لق بودن معمولا طی چند هفته از بین میرود.
۴. فرآیند ساخت ریتینر چقدر طول میکشد؟
معمولا قالبگیری را در همان جلسه برداشتن ارتودنسی انجام میشود. ساخت ریتینرهای متحرک پلاستیکی معمولا چند روز طول میکشد.