بعد از برداشتن براکت های ارتودنسی، متخصص ارتودنسی سیم نازکی را پشت دندان های شما می‌چسباند. سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی برای حفظ موقعیت جدید دندانها مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای آشنایی با کاربرد، مدت استفاده و موارد مربوط به این سیم، با کلینیک دکتر ایل ناز حاج همتی همراه باشید.
خلاصه آنچه باید درباره سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی باید بدانیم:
| عنوان | توضیحات |
| سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی چیست؟ | این سیم که ریتینر ثابت نام دارد، پشت دندانها چسبانده می‌شود تا موقعیت اصلاح شده دندانها حفظ شده و احتمال بازگشت نامرتبی کاهش یابد. |
| دلایل استفاده از سیم پشت دندان | جلوگیری از برگشت دندانها به موقعیت قبلی، حفظ نتایج درمان در بلند مدت و بی‌نیاز بودن از گذاشتن و برداشتن روزانه. |
| مدت زمان استفاده | مدت استفاده به شرایط دندانها، میزان نامرتبی اولیه و احتمال برگشت آنها بستگی دارد. ریتینر ثابت ممکن است برای چندین سال یا مدت طولانی استفاده شود. |
| نحوه تمیز کردن سیم | مسواک زدن حداقل دو بار در روز با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددار، استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی، مسواک بین دندانی و در صورت نیاز واترجت. |
| تفاوت سیم ثابت و پلاک متحرک | سیم ثابت پشت دندانها چسبانده می‌شود و دائما در دهان قرار دارد؛ اما پلاک متحرک برای تمیز کردن خارج می شود و باید طبق دستور متخصص استفاده شود. |
| هزینه سیم پشت دندان | هزینه نصب ریتینر ثابت برای یک فک حدود 1.5 تا 2.5 میلیون تومان است. هزینه نهایی به نوع ریتینر، تعداد دندانها و تعرفه کلینیک بستگی دارد و باید به روز بررسی شود. |
| در صورت شکستن یا جدا شدن سیم | در اسرع وقت برای معاینه و ترمیم یا تعویض سیم به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید؛ زیرا جدا شدن آن احتمال حرکت دندانها را افزایش میدهد. |
| آیا استفاده از سیم ضروری است؟ | نوع نگهدارنده و مدت استفاده باید توسط متخصص تعیین شود. استفاده از ریتینر برای حفظ نتیجه ارتودنسی اهمیت زیادی دارد، اما همه افراد الزاماً به سیم ثابت نیاز ندارند. |
| مراقبت‌های ضروری | رعایت بهداشت دهان، تمیز کردن دقیق اطراف سیم و نقاط اتصال، پرهیز از غذاهای بسیار سفت و چسبناک و مراجعه منظم برای بررسی سلامت سیم و چسب‌ها. |
سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
اسم سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی ریتینر بوده که وظیفه اصلی آن، کمک به حفظ موقعیت اصلاح شده دندانها و کاهش احتمال برگشت نامرتبی است. پس از برداشتن براکت ها، بافت اطراف دندان به سازگاری با موقعیت جدید نیاز دارند. از طرفی، دندان ها در طول زندگی ممکن است تحت تاثیر تغییرات طبیعی، فشارهای وارد شده به دهان و عوامل دیگر حرکت کنند.
پیشنهاد مطالعه: انواع کش ارتودنسی چیست؟
دلایل استفاده از سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
گذاشتن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی، دلایل متعددی دارد که در ادامه به توضیح آنها خواهیم پرداخت.
1. جلوگیری از برگشت نامرتبی دندانها
یکی از مهمترین دلایل استفاده از سیم ثابت پشت دندان بعد از ارتودنسی، کاهش احتمال حرکت دندان ها به سمت موقعیت قبلی است و عملکرد مناسب آن به اتصال صحیح سیم، سالم ماندن نقاط چسب و معاینه دوره ای بستگی دارد.
2. حفظ نتیجه درمان در طولانی مدت
امکان تغییر موقعیت دندان ها حتی پس از پایان درمان اولیه وجود دارد؛ سیم پشت دندان با ثابت نگه داشتن دندان‌های متصل به آن، به حفظ نتیجه ارتودنسی کمک می کند.
3. بی نیاز بودن از گذاشتن و برداشتن روزانه
برخلاف پلاک متحرک، سیم ثابت در دهان باقی می‌ماند و برای استفاده از آن نیازی به برداشتن و گذاشتن مجدد نخواهید داشت.
مدت زمان سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
مدت زمان سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی در هر فرد متفاوت است. در اغلب موارد، این سیم برای چند سال استفاده می شود و توصیه خانم دکتر حاج همتی، متخصص ارتودنسی دندان غرب تهران به استفاده بلند مدت از آن است.
برای برداشتن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی نباید عجله کنید. حتی اگر دندانها کاملا مرتب به نظر برسند هم احتمال نیاز به این سیم وجود دارد. اگر این برای شما سوال است که سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی چند سال باید بماند؛ متخصص ارتودنسی با توجه به وضعیت دندان ها، میزان نامرتبی اولیه و احتمال برگشت دندانها، مدت زمان استفاده از سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی را مشخص میکند.
نحوه تمیز کردن سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
حالا که دانستیم سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی چقدر طول میکشد، نوبت به آشنایی با نحوه تمیز کردن این سیم می‌رسد. از آنجایی که، در ارتودنسی ثابت برای دو فک مواد غذایی، در اطراف این سیم و نقاط اتصال آن تجمع می‌کنند؛ تمیز کردن این نواحی نکته بسیار مهمی است. برای مراقبت روزانه از سیم ثابت، مراحل زیر را دنبال کنید:
- مسواک زدن منظم: دندانها را حداقل دو بار در روز با مسواک نرم و خمیر دندان حاوی فلوراید تمیز کنید. اطراف محل اتصال سیم به هر دندان را با دقت بیشتری مسواک بزنید.
- تمیز کردن زیر سیم: از نخ دندان مخصوص ارتودنسی، نخ دندان با سر سفت یا ابزار عبور دهنده نخ استفاده کنید تا نخ از زیر سیم عبور کند.
- استفاده از مسواک بین دندانی: در صورت مناسب بودن اندازه، مسواک بین دندانی به تمیز کردن اطراف سیم و فضاهای در دسترس کمک می کند.
- استفاده از واترجت در صورت نیاز: واترجت به خارج کردن باقی مانده مواد غذایی کمک میکند، اما جایگزین کامل مسواک و تمیز کردن مکانیکی بین دندانها نیست.
- معاینه دوره‌ای: حتی اگر سیم سالم باشد، بررسی وضعیت چسب‌ها، لثه ها و تجمع جرم در مراجعات منظم دندانپزشکی را فراموش نکنید.
پیشنهاد مطالعه: انواع براکت های ارتودنسی
عوارض سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی مزایای زیادی دارند، ممکن است مشکلاتی هم ایجاد کنند که با مراقبت مناسب قابل حل هستند.
- بهداشت دهان: تجمع پلاک و جرم روی سیم و مواد چسبنده، خطر پوسیدگی و بیماری لثه را افزایش میدهد. برای رفع این مشکل، باید با دقت بیشتری مسواک بزنید و از نخ دندان مخصوص ارتودنسی یا واترجت استفاده کنید.
- آسیب دیدگی: خوردن غذاهای سفت یا چسبناک می‌تواند به سیم آسیب بزند. در صورت شل شدن یا شکستن سیم، سریعا به دندانپزشک مراجعه کنید تا از حرکت دندانها جلوگیری شود.
- تحریک لثه و زبان: در ابتدای نصب سیم، ممکن است زبان تحریک شود که معمولا موقتی است. استفاده از موم ارتودنسی می‌تواند به کاهش این تحریک کمک کند. در صورت ادامه یافتن حساسیت، با دندانپزشک خود مشورت کنید.
مزایای استفاده از سیم ثابت پس از ارتودنسی
اکنون که مشکلات احتمالی را بررسی کردیم، بهتر است به فواید کلیدی این نگه دارنده‌ها بپردازیم. همین مزایا هستند که سیم ثابت پس از ارتودنسی را به گزینه‌ای مناسب تبدیل می‌کنند.
- کارکرد دائم: مهمترین ویژگی این سیم‌ها، عملکرد همیشگی آن‌هاست. نیازی نیست به خودتان یادآوری کنید که آنها را سر جایشان بگذارید یا نگران گم شدنشان باشید. این سیم به‌طور شبانه‌روزی از دندان‌های شما محافظت میکند.
- پنهان بودن: این سیم‌ها در پشت دندانها چسبانده می‌شوند و از دید دیگران پنهان هستند. کسی متوجه وجود آنها نمی‌شود و شما با اطمینان خاطر می‌توانید لبخند بزنید.
- عدم اختلال در گفتار: بعد از یک دوره کوتاه عادت کردن به سیم‌ها، دیگر در صحبت کردن مشکلی نخواهید داشت.
- حفظ نتایج درمان: این مورد، در واقع هدف اصلی استفاده از سیم ثابت بعد از ارتودنسی است. این نگه‌دارنده‌ها بهترین روش برای جلوگیری از حرکت دندانها و حفظ نتایج درمان در طولانی‌مدت هستند.
تفاوت سیم ثابت و پلاک متحرک
پس از پایان ارتودنسی دو گروه اصلی نگهدارنده وجود دارند که به نام ثابت و متحرک شناخته می‌شوند. با نگاهی به جدول زیر با تفاوت این دو گروه آشنا می‌شوید:
| ویژگی | سیم ثابت پشت دندان | پلاک متحرک |
| نحوه استفاده | به پشت دندانها متصل می‌شود. | بیمار طبق دستور متخصص آن را در دهان قرار میدهد. |
| نیاز روزانه | نیازی به گذاشتن و برداشتن روزانه ندارد. | رعایت برنامه استفاده ضروری است. |
| دیده شدن | از بیرون دیده نمی‌شود. | بسته به نوع پلاک ممکن است تا حدی دیده شود. |
| تمیز کردن | به تمیز کردن زیر سیم و اطراف چسب‌ها نیاز دارد. | برای تمیز کردن از دهان خارج می‌شود. |
| احتمال گم شدن | احتمال گم شدن ندارد، اما ممکن است جدا شود. | در صورت نگهداری نامناسب ممکن است گم شود. |
| پوشش دندانها | معمولا تعدادی از دندان‌های جلویی را نگه می‌دارد. | بسته به طراحی، می‌تواند تعداد بیشتری از دندانها را پوشش دهد. |
هزینه سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی
بحث هزینه همیشه یکی از دغدغه‌های مهم است. هزینه سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی‌توان یک عدد ثابت برای همه اعلام کرد. در حالت عمومی هزینه نصب سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی (ریتینر ثابت) برای یک فک (چهار دندان جلویی) در حال حاضر در ایران حدودا بین 1.5 تا 2.5 میلیون تومان متغیر است. اگر برای دندان‌های خلفی (عقبی) هم نیاز به ریتینر ثابت باشد، هزینه برای هر ناحیه ممکن است جداگانه محاسبه شود.
نکته مهمی که باید به آن توجه کنید این است که این هزینه جدا از هزینه اصلی درمان ارتودنسی محاسبه می‌شود. البته برخی از همکاران ممکن است هزینه نگهدارنده ها را در پکیج کامل درمان لحاظ کنند. بهتر است همیشه قبل از شروع درمان، در مورد هزینه‌های مراحل نهایی، از جمله هزینه سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی، با متخصص خود صحبت کنید تا شفافیت کامل وجود داشته باشد.
جمع بندی
رسیدن به پایان دوره ارتودنسی و دیدن لبخندی صاف و زیبا، یک موفقیت بزرگ است. اما این موفقیت تنها زمانی پایدار خواهد بود که مراحل نهایی و مراقبت های بعد از آن را جدی بگیریم. سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی یا ریتینر ثابت، یک جزء جدایی ناپذیر و حیاتی از این فرآیند است. این سیم نازک، ضامن ماندگاری لبخند شما و تضمین کننده‌ی این است که تمام ماه‌ها و سال‌های زحمت شما هدر نرود.
مراقبت از این سیم با رعایت بهداشت دقیق و پرهیز از غذاهای آسیب زا، ساده از آن است که فکر می‌کنید و مزایای بی‌نظیر آن قطعا ارزش این توجه کوچک را دارد.
سوالات متداول
1. آیا سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی در گفتار اختلال ایجاد میکند؟
خیر، ایجاد نمی‌کند. ممکن است در روزهای اول حضور آن را در دهان خود حس کنید و کمی در تلفظ برخی حروف مشکل داشته باشید، اما این حالت کاملا موقتی است.
2. اگر سیم پشت دندانم شکست یا از دندان جدا شد، چه کار کنم؟
اولین و مهمترین کار این است که آرامش خود را حفظ کنید. سپس در اسرع وقت با کلینیک ما تماس بگیرید تا یک نوبت برای ترمیم یا تعویض آن برای شما تنظیم کنیم.
3. آیا می‌توانم سیم پشت دندان را خودم تمیز کنم؟
بله، اما باید به روش صحیح و با ابزارهای مخصوص انجام شود. مسواک زدن معمولی کافی نیست. شما باید از نخ دندان مخصوص ارتودنسی (Superfloss) یا واترجت برای تمیز کردن فضای بین دندانها و زیر سیم استفاده کنید.
4. آیا استفاده از سیم پشت دندان بعد از ارتودنسی اجباری است؟
از نظر قانونی اجباری نیست، اما از نظر علمی و برای تضمین ماندگاری نتیجه درمان، بسیار قوی توصیه می‌شود. عدم استفاده از نگهدارنده، ریسک بالای بازگشت دندانها به حالت اولیه را به همراه دارد که می‌تواند تمام زحمات و هزینه‌های شما را بی‌نتیجه بگذارد.
منبع: aaoinfo.org
