التهاب لثه در ارتودنسی یکی از مشکلاتی است که برخی از افراد در طول درمان با آن مواجه میشوند. وجود براکت ها و سیم های ارتودنسی میتواند تمیز کردن دندانها را دشوارتر کند و در صورت رعایت نکردن بهداشت دهان، احتمال قرمزی، تورم و حساسیت لثه زیاد میشود. اما علت اصلی و راه درمان عفونت لثه در ارتودنسی چیست؟ با ما در کلینیک ارتودنسی دکتر ایلناز حاج همتی همراه باشید.
علت التهاب لثه در ارتودنسی
التهاب لثه در ارتودنسی به دلیل تغییر شرایط دهان و سخترتر شدن رعایت بهداشت دهان و دندان ایجاد میشود. وجود براکت ها، سیم ها و سایر اجزای ارتودنسی باعث میشود ذرات غذا و پلاکهای باکتریایی به آسانی روی دندانها و اطراف لثه تجمع پیدا کنند.
اگر این پلاک ها به طور منظم پاک نشوند، لثه دچار التهاب، قرمزی و خونریزی خواهد شد. مهمترین علت التهاب لثه در ارتودنسی عبارتاند از:
- تجمع پلاک و باکتری به دلیل سختتر شدن مسواک زدن و استفاده از نخ دندان
- وارد شدن فشار براکتها و سیم های ارتودنسی به بافت لثه
- واکنش طبیعی لثه به حرکت دندانها در طول درمان ارتودنسی
- رعایت نکردن صحیح بهداشت دهان و دندان و مراجعات نامنظم به ارتودنتیست
با رعایت بهداشت روزانه، مراقبت های بعد از ارتودنسی دندان و استفاده از وسیله و ابزار مناسب مثل مسواک ارتودنسی و نخ دندان مخصوص، می شود تا حد زیادی از التهاب لثه در درمان ارتودنسی پیشگیری کرد.
پیشنهاد مطالعه: علت حساسیت دندان در ارتودنسی
علائم و نشانه التهاب لثه در ارتودنسی
شناختن علائم التهاب لثه در ارتودنسی نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت آن و درمان التهاب لثه در ارتودنسی دارد. اگر در طول درمان ارتودنسی با تغییراتی در وضعیت لثه مواجه شدید، بهتر است با دکتر حاج همتی، دکتر ارتودنسی متحرک در تهران مشورت کنید.
اما شایع ترین نشانه های التهاب لثه در ارتودنسی عبارتاند از:
- قرمزی، تورم و التهاب بافت لثه
- خونریزی لثه موقع مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان
- درد، حساسیت یا احساس ناراحتی در اطراف لثه
- بوی بد دهان ناشی از تجمع باکتریها
- تحلیل یا عقب رفتن لثه و نمایان شدن بیشتر ریشه یا سطح دندان
در صورت مشاهده این علائم، رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان و مراجعه به ارتودنتیست میتواند از تشدید التهاب لثه در ارتودنسی و بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.
راه های درمان التهاب لثه در ارتودنسی
درمان التهاب لثه در ارتودنسی به شدت التهاب و علت ایجاد آن بستگی دارد. در بیشتر موارد، با رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به ارتودنتیست، التهاب لثه بخوبی کنترل و درمان میشود.
روشهای درمان عبارتاند از:
1. رعایت کامل بهداشت دهان و دندان
اولین راه برای درمان التهاب لثه ارتودنسی، تمیز نگه داشتن دندانها و براکت های ارتودنسی است. استفاده از مسواک مخصوص ارتودنسی، مسواک زدن حداقل دو بار در روز و نخ دندان مخصوص مانند سوپرفلاس یا فلاس تریدر، به حذف پلاک های باکتریایی و کاهش التهاب کمک میکند.
2. استفاده از دهان شویه های آنتی باکتریال
در برخی موارد، متخصص ارتودنسی استفاده از دهانشویه های ضد باکتری مانند کلرهگزیدین را پیشنهاد میکند. این دهان شویهها با کاهش رشد باکتری، به بهبود التهاب لثه و کاهش خونریزی کمک میکنند.
3. جرم گیری و پاکسازی دندانها
اگر پلاکهای میکروبی به جرم تبدیل شوند، فقط رعایت بهداشت کارساز نیست. در این شرایط، جرمگیری و پاکسازی تخصصی توسط دندانپزشک باعث از بین رفتن رسوبات و تسریع روند درمان التهاب لثه خواهد شد.
4. داشتن رژیم غذایی مناسب
مصرف مواد غذایی سرشار از ویتامین C، میوه ها، سبزیجات و خوراکی های حاوی آنتی اکسیدان به ترمیم بافت لثه کمک میکند. البته در کنارآنها مصرف مواد غذایی شیرین، چسبنده و نوشیدنی های قندی هم باید محدود شود.
5. ماساژ داد ملایم لثه
ماساژ آرام لثه با یک مسواک نرم یا انگشت تمیز میتواند گردش خون را افزایش داده و به کاهش التهاب و بهبود بافت لثه کمک کند.
6. مراجعات منظم به ارتودنتیست
اگر با وجود رعایت نکات بهداشتی، التهاب لثه ادامه پیدا کند، لازم است توسط ارتودنتیست معاینه شوید. در صورت نیاز، پزشک امکان دارد سیمها یا براکتها را تنظیم کند تا فشار وارد شده به لثه کاهش یابد.
پیشنهاد مطالعه: دلیل خارش لثه در ارتودنسی چیست؟
راهکارهای خانگی درمان لثه ارتودنسی
در بسیاری از موارد، شما میتوانید علائم را در خانه به شکل چشمگیری کاهش دهید:
- چند بار در روز دهان خود را با یک لیوان آب گرم و نصف قاشق چای خوری نمک بشویید.
- یک کیسه یخ یا پک ژل سرد را در پارچه تمیزی بپیچید و آن را برای 10 تا 15 دقیقه روی گونه و از قسمت بیرون دهان روی ناحیه متورم قرار دهید.
- از یک مسواک با سر نرم (Soft) استفاده کنید و با ملایمت اطراف براکت و خط لثه را تمیز کنید.
- نوشیدن آب به شستشوی ذرات غذا و باکتری ها از دهان کمک کرده و خطر تشکیل پلاک را کم میکند.
پیشگیری از التهاب لثه در زمان ارتودنسی
با رعایت چند روش میشود تا حد زیادی از بروز التهاب لثه بعد از ارتودنسی جلو گیری کنید و این دوره را با آرامش بیشتری سپری کنید. اقدامات پیشگیرانه به دو دسته تقسیم میشوند:
- کارهایی که باید قبل از شروع درمان انجام دهید
- مراقبتهایی که در طول درمان باید به یک عادت روزانه تبدیل شوند
پس از شروع درمان، اصل کار پیشگیری از خطراتی مثل التهاب است.
| پیشگیری از التهاب لثه در ارتودنسی | توضیحات |
| مسواک زدن صحیح | حداقل دو بار در روز، با دقت تمام سطوح دندانها و اطراف براکتها را با مسواک مخصوص ارتودنسی تمیز کنید. |
| استفاده از نخ دندان | هر شب با استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی (Super Floss) یا واترجت دندانی، فضای بین دندانها را تمیز کنید. |
| دهانشویهها | با مشورت متخصص ارتودنسی خود از دهانشویههای فلوراید یا ضدعفونیکننده برای کاهش پلاکهای میکروبی استفاده کنید. |
| رژیم غذایی مناسب | از خوردن غذاهای سفت، چسبنده و شیرین که به براکتها میچسبند و تمیز کردن را دشوار میکنند، پرهیز کنید. |
جمع بندی
همانطور که دیدیم، التهاب لثه در ارتودنسی قابل مدیریت است و شما در حال حاضر، کاملا با درمان التهاب لثه در ارتودنسی آشنا شدید. هرگز این مشکل را نادیده نگیرید، زیرا بی توجهی میتواند به بیماری های جدی لثه و حتی از دست دادن دندان منجر شود.
پیشنهاد مطالعه: علت تحلیل رفتن لثه در ارتودنسی
سوالات متداول
1) آیا ورم لثه در روزهای اول ارتودنسی طبیعی است؟
بله، تورم و حساسیت خفیف در چند روز اول پس از نصب براکتها یا پس از جلسات تنظیم، به دلیل واکنش بدن به فشار و شرایط جدید، طبیعی است و معمولا خود به خود برطرف میشود.
2) تفاوت ژنژیویت با پریودنتیت چیست؟
ژنژیویت التهاب اولیه و قابل برگشت لثه است که به استخوان آسیب نمیزند. پریودنتیت شکل پیشرفته آن است که در آن عفونت به استخوان فک نفوذ کرده و باعث آسیب دائمی و تحلیل استخوان میشود.
3) آیا واترجت میتواند جایگزین نخ دندان در ارتودنسی شود؟
واترجت ابزار فوقالعادهای برای شستشوی ذرات غذا از اطراف براکتها است، اما نمیتواند پلاک چسبیده بین دندانها را به طور کامل حذف کند. بهترین حالت، استفاده ترکیبی از هر دو است.
4) اگر لثه هنگام نخ دندان کشیدن خونریزی کرد چه کنیم؟
خونریزی خفیف نشانه وجود التهاب است، نه آسیب ناشی از نخ دندان. با ادامه دادن دقیق و ملایم بهداشت، التهاب کاهش یافته و خونریزی پس از چند روز متوقف میشود.
