مسواک بین دندانی ارتودنسی برای تمیز کردن قسمت هایی از دندانها است که براکت و سیم دسترسی به آنها را سخت می کنند. روش استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی به این صورت است که برس را آرام در فضای موردنظر در دهان خود قرار دهید و چند بار کوتاه جلو و عقب ببرید تا ذرات غذا و پلاک باقیمانده جدا شوند.
در دندانهای جلو حرکت دادن برس راحت است، اما برای دندانهای عقب امکان دارد که زاویه آن را میبایست تغییر دهید. اندازه برس هم باید با فضای بین دندانها متناسب باشد تا بدون فشار وارد دهان شود و به لثه آسیب نزند.
خلاصه آنچه درباره نحوه استفاده از مسواک بین دندانی ارتودنسی میخوانیم:
| موضوع | توضیح |
| تعریف و کاربرد کلی | برس کوچک و باریک برای تمیز کردن نواحی اطراف براکت، زیر سیم و بین دندانها که مسواک معمولی به آنها دسترسی ندارد. جایگزین مسواک معمولی نیست و مکمل آن است. |
| روش کلی استفاده | برس را آرام و بدون فشار وارد فضا کنید و چند بار کوتاه جلو و عقب ببرید. اگر برس گیر کرد، آن را نچرخانید و به زور فشار ندهید؛ زاویه دست یا سایز برس را تغییر دهید. |
| استفاده در دندانهای جلو | برس را روبروی فضای بین دو دندان قرار دهید. قرارگیری صحیح برس مهمتر از تعداد دفعات حرکت آن است. برای تمیز کردن اطراف براکت، برس را از کنار سیم به بالا و پایین براکت ببرید. |
| استفاده در دندانهای عقب | به دلیل محدودیت فضا، گونه را کنار بزنید و برس را از سمتی وارد کنید که دید بهتری دارید. ممکن است نیاز به تغییر جهت برس از چند زاویه باشد؛ فشار دادن برس راه حل مناسبی نیست. |
| سایز مناسب برس | باید متناسب با فضای بین دندانها باشد تا بدون فشار وارد شود. معمولا سایزهای ایزو 2 و 3 برای اطراف براکت و سایزهای ایزو 0 و 1 برای بین دندانها مناسب هستند. |
| تفاوت با مسواک معمولی | مسواک معمولی سطوح بیرونی، داخلی و جونده را تمیز میکند، اما مسواک بیندندانی برای فضاهای باریک و اطراف وسایل ارتودنسی طراحی شده است. |
| زمان مناسب استفاده | بهترین زمانها: بعد از وعدههای غذایی و به ویژه پیش از خواب. همچنین در طول روز هرگاه مواد غذایی در براکتها گیر کرد، میتوان از آن استفاده کرد. |
| نکات ایمنی و هشدارها | وارد کردن با فشار زیاد به لثه و سیم آسیب میزند. در صورت خونریزی مداوم، استفاده را متوقف کرده و با متخصص مشورت کنید. برس را هنگام فرسودگی یا تغییر شکل تعویض نمایید. |
مسواک بین دندانی ارتودنسی چیست؟
مسواک بین دندانی ارتودنسی یک برس کوچک و باریک است که برای تمیز کردن قسمت هایی از دندان ساحته شده که مسواک معمولی به راحتی به آنها دسترسی ندارد.
در ارتودنسی ثابت، براکت و سیمها فضای بیشتری برای گیر کردن مواد غذایی و تجمع پلاک ایجاد میکنند؛ بنابراین این برس برای مراقبت های ارتودنسی ثابت و تمیز کردن اطراف آنها کاربرد بیشتری دارد. البته این وسیله جای مسواک معمولی را نمیگیرد و بهتر است به عنوان بخشی از روتین بهداشت دهان استفاده شود.
پیشنهاد مطالعه: تاثیر جوش شیرین برای دندان ارتودنسی
آموزش استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی
برای تمیز کردن دندانهای جلو و عقب، بهتر است زاویه و مسیر حرکت مسواک بین دندانی را با توجه به محل قرارگیری دندان ها و براکت ها تغییر دهید. در ادامه طرز استفاده از مسواک بین دندانی برای ارتودنسی را برای هر قسمت جداگانه بررسی میکنیم.
1. طرز استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی در دندانهای جلویی
برای دندان های جلو، برس را روبروی فضای بین دو دندان قرار دهید و آن را با فشار کم وارد کنید. در روش استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی، قرارگیری درست برس مهمتر از تعداد دفعات حرکت آن است؛ برس باید در فضای بین دندانها آزادانه حرکت کند و به لثه فشار وارد نکند.
پس از قرار گرفتن برس، یک تا دو رفت و برگشت کوتاه انجام دهید و سپس آن را خارج کنید. برای تمیز کردن اطراف براکت، برس را از کنار سیم به قسمت بالایی و پایینی براکت نزدیک کنید و هر بخش را جداگانه تمیز کنید. اگر برس هنگام ورود گیر کرد، آن را نچرخانید و با زور جلو نبرید؛ ابتدا زاویه دست یا اندازه برس را تغییر دهید.
2. طرز استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی در دندانهای عقب
تمیز کردن دندان های عقب کمی متفاوت است، چون فضای دهان در این قسمت محدودتر است و کنترل برس دشوارتر میشود. گونه را کمی کنار بزنید و برس را از سمتی وارد کنید که دید و حرکت دست راحت باشد.
برای پاک کردن اطراف براکت های عقبی، ممکن است لازم باشد برس را از چند جهت حرکت دهید. در این قسمت هم فشار دادن برس راه حل مناسبی نیست؛ حرکت آرام و تغییر جهت برس، دسترسی به نقاط پنهان را آسان می کند.
بهترین سایز مسواک بین دندانی برای ارتودنسی
برای انتخاب بهترین سایز مسواک بین دندانی در دوران ارتودنسی، باید به فاصله بین دندان ها و اندازه فضای اطراف براکت ها توجه کنید. به طور معمول سایزهای ایزو 2 و ایزو 3 برای تمیز کردن اطراف و لابهلای براکت ها کاربرد بیشتری دارند.
همچنین بهتر است برای فواصل بین دندانی از سایزهای کوچکتر (ایزو 0 و ایزو 1) استفاده کنید. دقت داشته باشید که مسواک بدون فشار وارد فضای بین دندان ها شود، چون در صورت استفاده از سایزهای بزرگ ممکن است لثه شما آسیب ببیند.
پیشنهاد مطالعه: نحوه صحیح مسواک زدن ارتودنسی
تفاوت مسواک اینترادنتال و مسواک معمولی
مسواک اینترادنتال برای تمیز کردن فضاهای باریک بین دندان ها و اطراف براکت و سیم ارتودنسی طراحی شد؛ جایی که مسواک معمولی دسترسی کاملی به آن ندارد. مسواک معمولی بیشتر سطح بیرونی، داخلی و جونده دندانها را پاک می کند، اما برس باریک اینترادنتال می تواند بین دندان ها و زیر سیم ارتودنسی قرار بگیرد و باقیمانده غذا و پلاک را خارج کند.
اندازه و شکل این مسواک نیز با مسواکهای روزمره تفاوت دارد و باید متناسب با فضای بین دندانها انتخاب شود. در طول درمان ارتودنسی، آشنایی با نحوه استفاده از مسواک بین دندانی برای ارتودنسی اهمیت زیادی دارد؛ چون استفاده نادرست یا فشار بیش از حد میتواند به لثه آسیب بزند. این وسیله جایگزین مسواک معمولی نیست و در کنار آن استفاده میشود.
مزایای استفاده از مسواک بین دندانی ارتودنسی
وجود براکت و سیم، بعضی قسمت های دندان را برای مسواک معمولی دشوارتر میکند. مسواک بین دندانی ارتودنسی برای دسترسی بهتر به این نواحی ارتودنسی ثابت دندانی کاربرد دارد و میتواند نظافت روزانه را کامل کند. البته نتیجه بهتر زمانی به دست میآید که طرز استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی درست باشد و برس با فشار زیاد روی لثه یا سیم حرکت نکند. از مزایای استفاده از مسواک بین دندانی برای ارتودنسی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تمیز کردن اطراف براکت ها: ذرات غذا و پلاک جمعشده در اطراف براکت راحت پاک می شوند.
- دسترسی به فضای بین دندانها: مسواک باریک میتواند وارد فاصلههایی شود که الیاف مسواک معمولی به خوبی به آنها نمی رسند.
- پاکسازی اطراف سیم ارتودنسی: قسمتهای زیر و کنار سیم که محل گیر کردن مواد غذایی هستند، بهتر تمیز میشوند.
- کمک به مراقبت از لثه: حذف منظم پلاک اطراف خط لثه، به رعایت بهداشت این ناحیه در دوران ارتودنسی کمک میکند.
- کاهش باقیماندن مواد غذایی: استفاده بعد از وعدههای غذایی، خارج کردن ذراتی را که بین دندان و اجزای ارتودنسی گیر کردهاند آسانتر میکند.
- تکمیل مسواک زدن روزانه: مسواک بین دندانی جای مسواک معمولی را نمیگیرد و در کنار آن، پوشش بهتری برای نقاط دشوار فراهم میکند.
بهترین زمان برای استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی
بهترین زمان برای استفاده از مسواک بین دندانی ارتودنسی، بعد از وعده های غذایی و پیش از خواب است؛ چون در این زمان ها احتمال باقی ماندن ذرات غذا اطراف براکت و بین دندان ها بیشتر می شود. تمیز کردن دندان ها پیش از خواب اهمیت بیشتری دارد و نباید به آن محدود شود. در طول روز نیز هر زمان مواد غذایی بین سیم و براکت گیر کرد، استفاده از مسواک بین دندانی کمک کننده است.
برای نتیجه بهتر، طرز استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی را به درستی یاد بگیرید و برس را با فشار وارد فضای بین دندانها نکنید. مسواک بین دندانی جای مسواک معمولی را نمی گیرد؛ بلکه برای تکمیل پاکسازی نواحی دشوار و اطراف اجزای ارتودنسی کاربرد دارد. در صورت توصیه متخصص، تعداد دفعات استفاده میتواند متناسب با شرایط دندانها و نوع ارتودنسی تنظیم شود.
پیشنهاد مطالعه: علائم پوسیدگی دندان در ارتودنسی
مسواک بین دندانی ارتودنسی را قبل یا بعد از مسواک معمولی استفاده کنیم؟
بهتر است مسواک بین دندانی ارتودنسی را بعد از مسواک معمولی استفاده کنید تا باقیمانده های غذا و پلاک از اطراف براکت ها، زیر سیم و فواصل بین دندانها خارج شود. ابتدا دندانها را با مسواک معمولی و خمیردندان تمیز کنید، سپس با مسواک بین دندانی به آرامی بین براکت ها و قسمت هایی که دسترسی به آنها دشوار است، حرکت دهید.
در نحوه استفاده از مسواک بین دندانی ارتودنسی فشار زیاد ممکن است به لثه یا سیم ارتودنسی آسیب برساند. در پایان نیز میتوانید دهان را با آب یا دهانشویه مناسب شست و شو دهید تا ذرات باقیمانده کامل از محیط دهان خارج شوند.
آیا بعد از جراحی لثه می توان از مسواک بین دندانی استفاده کرد؟
بعد از جراحی لثه، استفاده از مسواک بین دندانی باید با نظر دندانپزشک و متناسب با روند ترمیم بافت انجام شود. در روزهای ابتدایی، وارد کردن مسواک بین دندان ها یا ناحیه جراحی ممکن است به بافت تازه آسیب بزند و باعث خونریزی یا تحریک محل شود. پس از گذشت مرحله اولیه ترمیم، پزشک زمان مناسب و اندازه مسواک را مشخص میکند.
اگر ارتودنسی دارید، آشنایی با طریقه استفاده مسواک بین دندانی ارتودنسی نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا فشار نامناسب میتواند به لثه حساس آسیب برساند. در هر صورت، مسواک را با فشار وارد نکنید و در صورت درد، خونریزی یا تورم غیر عادی، استفاده را متوقف کرده و با دندانپزشک مشورت کنید.
جمع بندی
رعایت بهداشت دهان در دوران ارتودنسی نیازمند دقت بیشتری است و گاهی انتخاب ابزار مناسب یا نحوه استفاده از آن برای بیمار سؤال ایجاد می کند. در کلینیک ارتودنسی دکتر حاج همتی میتوانید وضعیت دندانها و لثه را در طول درمان به صورت منظم بررسی کنید و درباره انتخاب مسواک بین دندانی، اندازه مناسب برس و شیوه صحیح استفاده از آن راهنمایی بگیرید.
سوالات متداول
1. آیا مسواک بین دندانی جایگزین مسواک معمولی در ارتودنسی میشود؟
خیر. مسواک بین دندانی برای تمیز کردن فضاهای باریک بین دندان ها و اطراف براکت کاربرد دارد، اما تمام سطوح دندان را پوشش نمی دهد. بنابراین باید در کنار مسواک معمولی استفاده شود.
2. آیا استفاده از مسواک بین دندانی به سیم ارتودنسی آسیب میزند؟
در صورت انتخاب اندازه مناسب و استفاده با فشار ملایم، آسیبی به سیم وارد نمیشود. برس را نباید با زور از فضای تنگ عبور داد یا روی سیم فشار زیادی وارد کرد.
3. چند بار در روز باید از مسواک بین دندانی استفاده کرد؟
بهتر است بعد از وعدههای غذایی یا دست کم روزانه یک بار از آن استفاده شود. در صورت گیر کردن غذا بین دندانها و براکتها، استفاده مجدد در همان روز می تواند به پاکسازی بهتر کمک کند.
4. چه زمانی باید مسواک بین دندانی را تعویض کرد؟
مسواک بیندندانی را زمانی تعویض کنید که برسهای آن فرسوده، خم یا تغییرشکل داده باشند. رعایت نحوه استفاده از مسواک بین دندانی ارتودنسی نیز به افزایش عمر برس و حفظ عملکرد مناسب آن کمک میکند.
5. چگونه اندازه مناسب مسواک بین دندانی را انتخاب کنیم؟
برس باید بتواند وارد فضای بین دندانها شود، بدون اینکه برای عبور دادن آن فشار زیادی وارد کنید. در صورت تفاوت اندازه فضاها، ممکن است به بیش از یک سایز برس نیاز داشته باشید.
6. اگر هنگام استفاده از مسواک بین دندانی لثه خونریزی کند چه کنیم؟
خونریزی مکرر با التهاب لثه یا تجمع پلاک مرتبط است. استفاده را با فشار کمتر انجام دهید و اگر خونریزی ادامه داشت، برای بررسی وضعیت لثه با متخصص ارتودنسی مشورت کنید.
