ارتودنسی در بارداری مانعی برای ادامه درمان ایجاد نیست، اما شرایط جسمی در این دوره باعث خواهد شد که روند درمان با دقت بیشتری همراه باشد. دکتر ایلناز حاج همتی، همواره وضعیت هر فرد قبل از ادامه یا شروع ارتودنسی در زمان بارداری ارزیابی می کنند تا مشخص شود ادامه درمان در چه شرایطی انجام شود.
بارداری دوره ای است که بسیاری از تغییرات هورمونی و جسمی می توانند سلامت دهان و دندان را تحت تاثیر قرار دهند به همین دلیل، انجام ارتودنسی در بارداری با حساسیت بیشتری بررسی می شود.
خلاصه آنچه درباره انجام ارتودنسی در بارداری باید بدانیم:
| عنوان | توضیحات |
| آیا ارتودنسی در بارداری ضرر دارد؟ | مراقبت‌های معمول دندانپزشکی، از جمله ارتودنسی، در دوران بارداری در بیشتر موارد قابل انجام است؛ با این حال شرایط مادر و مرحله بارداری باید بررسی شود. |
| تغذیه در بارداری | رژیم غذایی سالم و متعادل برای حفظ سلامت دندانها و لثه‌ها ضروری است. مصرف زیاد خوراکی‌های شیرین می‌تواند خطر پوسیدگی را افزایش دهد. |
| عوارض احتمالی | التهاب یا خونریزی لثه، تجمع پلاک، افزایش خطر پوسیدگی، حساسیت دندان و دشوارتر شدن رعایت بهداشت به‌خصوص در صورت تهوع و استفراغ ممکن است رخ دهد. |
| ارتودنسی ثابت فلزی | روشی رایج و موثر است، اما براکت و سیم باعث می‌شوند رعایت بهداشت دشوارتر شود و محدودیت غذایی بیشتری ایجاد شود. |
| ارتودنسی دیمون | نوعی ارتودنسی ثابت با سیستم براکت متفاوت است که می تواند فشار ملایم‌تر و راحتی بیشتری نسبت به برخی روشهای سنتی داشته باشد. |
| ارتودنسی متحرک یا نامرئی | الاینرهای شفاف قابلیت خارج شدن از دهان را دارند و از نظر بهداشت و انعطاف پذیری میتوانند برای برخی افراد باردار گزینه مناسبی باشند. |
| مراقبت‌های دهان و دندان | مسواک و پاکسازی دقیق اطراف براکت‌ها، استفاده از ابزارهای مناسب، محدود کردن مواد غذایی شیرین و مراجعه منظم به متخصص ضروری است. |
| ارتودنسی قبل از بارداری | شروع درمان پیش از بارداری می‌تواند مدیریت درمان را ساده‌تر کند؛ زیرا بارداری ممکن است باعث تغییرات لثه، عادات غذایی و شرایط مراقبتی شود. |
| هزینه ارتودنسی در بارداری | هزینه به عواملی مانند وضعیت دندان و لثه، روش درمان، مدت درمان، تخصص پزشک و امکانات کلینیک بستگی دارد. |
| کشیدن دندان برای ارتودنسی | در صورت نیاز باید مرحله بارداری، وضعیت مادر و گزینه‌های درمانی بررسی شود و انجام آن صرفاً با نظر متخصص صورت گیرد. |
| خراب شدن دندانها در بارداری | بارداری به‌تنهایی باعث از بین رفتن کلسیم دندان یا خرابی قطعی دندانها نمی‌شود؛ اما تغییرات هورمونی، تهوع، استفراغ و تغییر رژیم غذایی میتوانند خطر التهاب لثه و پوسیدگی را افزایش دهند. |
آیا ارتودنسی برای بارداری ضرر دارد؟
به نقل از allaboutsmilesortho.com:
“According to the American Dental Association (ADA) and the American Congress of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), routine dental care, including orthodontic treatment, is safe during pregnancy.”
ترجمه فارسی:
«بر اساس اعلام انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) و کنگره متخصصین زنان و زایمان آمریکا (ACOG)، مراقبت‌های معمول دندانپزشکی، از جمله درمان ارتودنسی، در دوران بارداری ایمن است.»
ارتودنسی در دوران بارداری در بیشتر موارد مشکلی ندارد، اما نکات زیر باید رعایت شود:
- سه ماهه اول: شروع درمان توصیه نمی شود، چون بدن در این دوره تغییرات حساسی را پشت سر می گذارد.
- مراقبت از لثه: کنترل دقیق بهداشت دهان و سلامت لثه ها مهم ترین عامل موفقیت درمان است؛ بی توجهی به آن می تواند روند را سخت تر کند.
- تغذیه: رژیم غذایی نامناسب باعث می شود بدن برای تامین نیاز جنین، کلسیم و مواد معدنی را از دندان ها و استخوان ها بردارد، که این موضوع استحکام دندان ها را کم می کند و تحمل فشار براکت ها را سخت تر می سازد.
پیشنهاد مطالعه: آیا ارتودنسی ضرر دارد؟
بهترین روش ارتودنسی در دوران بارداری
دو روش رایج برای انجام ارتودنسی در دوران بارداری توصیه می شود:
1. یکی از موثرترین و متداولترین روشهای ارتودنسی، استفاده از بریس های فلزی ثابت یا همان ارتودنسی ثابت دندان است. در این روش، براکت‌های فلزی با استفاده از سیم‌های مخصوص به دندانها متصل می‌شوند و در فواصل زمانی مشخص، متخصص با اعمال فشار تدریجی، وضعیت دندانها را اصلاح می‌کند.
2. روش دیگر، ارتودنسی متحرک است که در آن از پلاک‌های شفاف و قابل جابجایی استفاده می‌شود. این پلاک‌ها که به نام ارتودنسی نامرئی نیز شناخته می شوند، روی دندانها قرار می‌گیرند و در مواقع ضروری می‌توان آن‌ها را از دهان خارج کرد.
| ویژگی‌ها / روش ارتودنسی | ارتودنسی فلزی ثابت | ارتودنسی دیمون | ارتودنسی متحرک |
| نوع درمان | براکت و سیم فلزی | براکت بدون کش با فشار کمتر | پلاک شفاف و قابل جابجایی |
| سطح راحتی در دوران بارداری | معمولی تا کم | بیشتر از فلزی ثابت | بسیار راحت و قابل برداشتن |
| ظاهر و زیبایی | جذابیت کمتر | بهتر از فلزی ثابت | نامرئی و شفاف، بهترین ظاهر |
| امکان برداشتن در مواقع ضروری | ندارد | ندارد | دارد (مثلا روز زایمان یا مواقع خاص) |
| سرعت درمان و فشار روی دندانها | معمولی | ملایم‌تر و راحت‌تر | سرعت متناسب با استفاده منظم |
| محدودیت غذایی | بالا (غذاهای سفت و چسبنده ممنوع) | کمتر از فلزی ثابت | کمترین محدودیت غذایی |
| مراقبت و بهداشت دهان | سخت‌تر به دلیل براکت‌ها و سیم‌ها | راحت‌تر نسبت به فلزی ثابت | آسان‌تر به دلیل قابلیت برداشتن |
| نیاز به تایید و مشاوره پزشک | حتماً نیاز دارد | حتما نیاز دارد | نیاز به مشاوره برای سازگاری و استفاده |
| مناسب برای چه شرایطی؟ | کسانی که دنبال درمان مطمئن و کارآمد هستند | کسانی که به دنبال درمان راحت‌تر و ملایم‌تر هستند | کسانی که به راحتی و ظاهر اهمیت می‌دهند و ممکن است به برداشتن پلاک نیاز داشته باشند |
| مزیت اصلی | درمان مطمئن و کارآمد | فشار کمتر و درمان راحت‌تر | راحتی و انعطاف‌پذیری بالا |
عوارض ارتودنسی در بارداری
عوارض ارتودنسی در بارداری بیشتر به تغییرات دهان و دندان در این دوره مربوط می شوند، نه اینکه خود ارتودنسی مستقیما برای جنین خطر ایجاد کند. برخی از مشکلات رایج که بیشتر مورد توجه قرار دارند عبارت اند از:
- التهاب، تورم یا خونریزی لثه
- تجمع بیشتر پلاک اطراف براکت ها
- افزایش احتمال پوسیدگی در صورت رعایت نکردن بهداشت دهان
- حساسیت یا ناراحتی دندان ها در برخی مراحل درمان
- دشوارتر شدن رعایت بهداشت دهان در صورت تهوع و استفراغ بارداری
- افزایش سطح ترشحات اسیدی و تحریک سلامت دندان ها
پیشنهاد مطالعه: تاثیر ارتودنسی بر لاغری صورت
آیا در دوران بارداری می‌توان ارتودنسی را برداشت؟
در موارد خاص، مانند درد شدید یا بروز عفونت لثه، ممکن است پزشک صلاح بداند که درمان را متوقف کرده یا حتی برداشتن ارتودنسی در بارداری را پیشنهاد دهد. اما این تصمیم تخصصی است و نباید بدون مشورت با متخصص گرفته شود.
اگر از قبل درمان را شروع کرده‌اید، نگران نباشید. فقط کافیست:
- بهداشت دهان را با دقت رعایت کنید
- مراجعات منظم به متخصص ارتودنسی را جدی بگیرید
- از دهان‌شویه مناسب و رژیم غذایی سالم استفاده کنید
- هر نشانه غیرعادی را سریع گزارش دهید
با رعایت این موارد، می‌توانید با خیال راحت، هم یک لبخند زیبا بسازید و هم دوران بارداری را با آرامش پشت سر بگذارید.
مراقبت‌های ضروری برای مادران باردار تحت درمان ارتودنسی
مراقبت صحیح از دهان، مهمترین بخش مدیریت ارتودنسی و بارداری است. وجود براکت ها باعث می شود پلاک دندانی در نقاط بیشتری تجمع پیدا کند و تغییرات هورمونی بارداری نیز می تواند لثه را نسبت به پلاک حساس تر کند. لذا برای کاهش احتمال مشکلات دهان و دندان توجه به نکات زیر الزامی است.
- دندان ها را روزانه با دقت و طبق آموزش متخصص ارتودنسی تمیز کنید و برای پاکسازی اطراف براکت ها از ابزارهای مناسب استفاده کنید.
- در صورت خونریزی مداوم، تورم قابل توجه، درد غیر معمول، بوی بد دهان یا علائم عفونت، مراجعه به دندانپزشک یا متخصص ارتودنسی را به تعویق نیندازید.
- مصرف خوراکی ها و نوشیدنی های شیرین را محدود کنید و در صورت تهوع یا استفراغ مکرر، درباره روش مناسب محافظت از دندان ها با پزشک یا دندانپزشک مشورت کنید.
استفاده از بی حسی و داروهای دندانپزشکی در بارداری
در برخی مراحل درمان دندانپزشکی، ممکن است استفاده از بی حسی موضعی ضرورت پیدا کند. طبق اطلاعات ADA، بی حسی موضعی، از جمله برخی داروهای بی حسی همراه با اپی نفرین، در صورت تجویز و استفاده صحیح می تواند در دوران بارداری مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، هیچ دارویی نباید بدون اطلاع پزشک زنان و متخصص دندانپزشکی مصرف شود. انتخاب دارو باید با توجه به مرحله بارداری، وضعیت سلامت مادر و جنین و نوع درمان انجام شود.
پیشنهاد مطالعه: آیا با ارتودنسی میشه سزارین کرد؟
آیا ارتودنسی قبل از بارداری انتخاب بهتری است؟
شروع ارتودنسی پیش از بارداری گزینه بهتری است، چون بارداری تغییراتی ایجاد می کند که می تواند روند درمان را سخت کند:
- تورم لثه: به دلیل تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون.
- جابجایی کندتر دندان ها: تحت تأثیر هورمون ها.
- تغییر عادات غذایی: رعایت بهداشت دهان را سخت تر و خطر پوسیدگی را بیشتر می کند.
- ویار و تهوع: ممکن است همکاری فرد در مراقبت های بهداشتی را کاهش دهد.
- تداخل داروهای بارداری: می تواند بر حرکت دندان ها اثر بگذارد.
به همین دلایل، بیشتر متخصصان و همچنین دکتر حاج همتی، متخصص ارتودنسی غرب تهران توصیه می کنند درمان ارتودنسی یا پیش از بارداری شروع شود یا تا پایان بارداری و شیردهی به تعویق بیفتد.
هزینه ارتودنسی در دوران بارداری
هزینه ارتودنسی در دوران بارداری به عوامل متعددی بستگی دارد و ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. برخی از مهمترین عواملی که در تعیین قیمت نهایی مؤثر هستند، شامل موارد زیر می‌شوند:
- وضعیت دندان ها و لثه ها
- روش درمان ارتودنسی در زمان بارداری
- مهارت و تجربه متخصص ارتودنسی
- مدت زمان درمان
- مکان و امکانات کلینیک ارتودنسی
برای استعلام قیمت ارتودنسی دندان در تهران با ما در تماس باشید.
کلام پایانی
ارتودنسی در دوران بارداری خطری برای مادر و جنین ندارد، اما رعایت برخی نکات ضروری است. حفظ بهداشت دهان و دندان، رعایت رژیم غذایی مناسب و مراجعه منظم به متخصص ارتودنسی از مهمترین اقداماتی است که مادران باردار باید در این دوران انجام دهند.
اگر دندانها و لثه‌های شما سالم باشند و تحت نظر یک متخصص مجرب، درمان ارتودنسی خود را ادامه دهید، هیچ مشکلی برای شما ایجاد نخواهد شد. حالا شما برای ما بنویسید که آیا ارتودنسی در بارداری ضرر دارد یا خیر؟
سوالات متداول
1. آیا می‌توان در دوران بارداری از ارتودنسی نامرئی استفاده کرد؟
بله، در برخی افراد استفاده از الاینرهای شفاف در دوران بارداری امکانپذیر است.
2. آیا در دوران بارداری می توان برای ارتودنسی دندان کشید؟
کشیدن دندان برای درمان ارتودنسی باید تنها در صورت نیاز و پس از بررسی شرایط مادر، مرحله بارداری و بررسی گزینه‌های درمانی انجام شود.
3. آیا بارداری باعث خراب شدن دندانها در زمان ارتودنسی می‌شود؟
خود بارداری به معنی از دست رفتن کلسیم دندان یا خراب شدن قطعی دندانها نیست؛ اما تغییرات هورمونی، تهوع و استفراغ، تغییر رژیم غذایی و افزایش حساسیت لثه میتوانند مراقبت از دهان را دشوارتر کنند و خطر ژنژیویت و پوسیدگی دندانها در دوران بارداری را افزایش دهد.
