ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه؟ در واقع ما نه از تفاوت این دو ماده چیزی میدانیم و نه میدانیم کدام یک برای دندانهای ما گزینه بهتری است. این تصمیم صرفا برای ظاهر نیست نیست و پای دوام، هزینه، میزان تراشِ دندان و حتی حساسیتهای بعد از پر کردن دندان با مواد سفید یا سیاه در میان است.
امروز در کلینیک دندانپزشکی دکتر حاج همتی درباره ترمیم دندان با مواد سیاه یا سفید صحبت می کنیم در نهایت یک مقایسه جامع ارائه خواهیم داد.
از بین ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه کدام را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب بین ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه، فقط سه معیار را باید در نظر داشته باشیم:
- موقعیت دندان: اگر دندان جلویی است، در ظاهر و چهره به خصوص لبخند تاثیر تاثیر بالایی دارد و باید مواد سفید (کامپوزیتی و سرامیکی) را انتخاب کنید. اگر دندان آسیاب آخر است و کسی نمیبیند، مواد سیاه (آمالگام) پیشنهاد می شود.
- وسعت پوسیدگی: حفره های کوچک و سطحی با کامپوزیت (سفید) به خوبی پر میشوند، چون این ماده به دندان می چسبد. پوسیدگیهای گسترده و عمیق عمدتا با آمالگام (سیاه) نتیجه بهتری میدهند؛ چون آمالگام برای گیرکردن نیاز به عمق کافی دارد و اگر حفره کوچک باشد، نمیتوان از آن استفاده کرد.
- حساسیت دندان: آمالگام فلزی است و سرما و گرما را سریعتر منتقل میکند. اگر دندانهای حساسی دارید، پیشنهاد می کنیم مواد سفید کامپوزیتی انتخاب اول شما باشد.
پس برای ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه، در نظر داشته باشید که برای یک دندان آسیای عقب با پوسیدگی زیاد و بدون نگرانی از حساسیت، مواد سیاه انتخاب ایدهآلتری است. برای یک دندان جلوی کوچک، بدون شک مواد سفید. حالا با این سه ویژگی، خیلی سریع میتوانید بفهمید کدام گزینه به شرایط شما نزدیک تر است و بعد آن را با دندانپزشک چک کنید.
همچنین بخوانید: نحوه ترمیم دندان با گلاس اینومر
معرفی مواد سیاه (آمالگام)
آمالگام ترکیبی از فلزات است که حدود 150 سال سابقه استفاده در دندانپزشکی را دارد. این ماده از مخلوط جیوه با پودر آلیاژی شامل نقره، قلع، مس و گاهی روی ساخته میشود.
وقتی این دو جزء با هم ترکیب میشوند، خمیری شکل میگیرند که دندانپزشک آن را درون حفره تراشیده شده قرار میدهد و پس از چند دقیقه سخت میشود. یکی از راه های انتخاب ترمیم دندان با مواد سیاه یا سفید مزایا و معایب مواد آمالگام است.

مزایای ترمیم دندان با مواد سیاه
- دوام بالا: ترمیمهای آمالگامی به راحتی تا 15 سال یا بیشتر کار میکنندو همچنین سایش و شکستگی در آنها کمتر دیده میشود.
- تحمل فشار جویدن: برای دندانهای آسیایی که نیروی زیادی را هنگام جویدن غذا تحمل میکنند، انتخاب مناسبی هستند. بیمارانی که دندانها را به هم فشار میدهند (سایش شدید)، با آمالگام نتیجه بهتری میگیرند.
- صرفه جویی در زمان درمان: کار با آمالگام نسبت به کامپوزیت سریع تر است. زمان ترمیم دندان با مواد سفید و سیاه؛ برای حفرههای وسیع، این تفاوت زمانی را قشنگ احساس خواهید کرد.
- نیاز کمتر به ایزولیشن: بر خلاف کامپوزیت که باید ناحیه به طور کامل خشک باشد، آمالگام به شرطی که حفره از بزاق پاک باشد، به خوبی جا میگیرد. برای دندانهای انتهایی که ایزولیشن سخت است، این مزیت بزرگی میباشد.
- آب بندی مناسب: آمالگام لبههای ترمیم را به درستی میپوشاند و از نفوذ باکتریها به عمق حفره جلوگیری میکند.
معایب ترمیم دندان با موارد سیاه
- ظاهر ناپسند: رنگ تیره آمالگام که با هیچ رنگی از دندان هماهنگ نمیشود، مهمترین دلیلی است که بیماران از آن برای دندانهای جلویی اسفاده نمی کنند و پیشنهاد نمی شود.
- انتقال دما: آمالگام یک رسانای خوب برای سرما و گرماست. بسیاری از بیماران پس از ترمیم، تا چند هفته یا حتی دو ماه حساسیت به خوراکیهای سرد و گرم را تجربه میکنند.
- تراش بیشتر دندان: برای اینکه آمالگام در جای خود محکم بماند، دندانپزشک باید محل پوسیدیگ را با عمق و شکل مشخص ایجاد کند.
- عدم چسبندگی: چون آمالگام به دندان نمیچسبد، در صورتی که حفره کافی برای گیر مکانیکی وجود نداشته باشد (پوسیدگی های سطحی و کوچک)، اصلا نمیتوان از آن استفاده کرد.
- نگرانیهای زیستی: اگرچه سازمانهای معتبری مانند انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA) استفاده از آمالگام را بیخطر اعلام کردهاند، اما بحثها درباره حضور جیوه در این ماده همچنان وجود دارد. در عمل، مقدار جیوهای که از ترمیم آزاد میشود بسیار ناچیز و زیر حد مجاز تعیین شده توسط نهادهای نظارتی است.
معرفی مواد سفید (کامپوزیتی و سرامیکی)
مواد سفید شامل دو دسته هستند: کامپوزیت های رزینی و سرامیکهای دندانی. کامپوزیتها از مخلوط رزین آلی و ذرات شیشه یا سیلیکا ساخته میشوند و بصورت خمیری در مطب آماده میشوند.
سرامیکها اما در لابراتوار ساخته میشوند و برای ترمیم های بزرگتر یا روکشها به کار میروند. همانطور که در بالا هم اشاره کردیم، یکی از راههای انتخاب ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه شناخت مزایا و معایب مواد سفید است

مزایای ترمیم دندان با مواد سفید
- هماهنگی کامل با رنگ دندان: این مهمترین مزیت است. مواد سفید را دقیقا با طیف رنگی دندان شما تنظیم میکنند، از همین رو برای دندانهای جلویی هیچ گزینهای به پای آنها نمی رسد.
- تراش کمتر: چون کامپوزیت به دندان میچسبد، نیازی به تراشیدن حفرههایی با عمق زیاد نیست.
- قابلیت ترمیم پذیری: اگر لبه کامپوزیت لبپر یا ساییده شود، بدون نیاز به تراش دوباره کل دندان، فقط همان ناحیه ترمیم میشود.
- عایق بودن در برابر دما: کامپوزیت سرما و گرما را مانند آمالگام منتقل نمیکند. برای دندانهایی با پوسیدگی عمیق که به پالپ نزدیک هستند، این ویژگی حساسیت بعد از ترمیم را به شدت کاهش میدهد.
- کاربردهای چندگانه: از کامپوزیت نه فقط برای پر کردن حفره، بلکه برای بستن ترکهای سطحی و اصلاح فرم دندان هم استفاده میشود.
معایب ترمیم دندان با موارد سفید
- دوام کمتر: کامپوزیتها چیزی بین 5 تا 10 سال کار میکنند، وابسته به کیفیت مواد و مراقبتهای بعد از ترمیم کردن.
- تغییر رنگ با گذشت زمان: خوردن چای، قهوه، نوشابه یا دخانیات، باعث کدر شدن و زرد شدن کامپوزیت میشود.
- نیاز به ایزولیشن کامل: کامپوزیت در محیط مرطوب بدرستی به دندان نمیچسبد. اگر دندان در ناحیهای باشد که کنترل رطوبت سخت است، احتمال شکست ترمیم بالا میرود.
- زمان درمان طولانیتر: قرار دادن کامپوزیت لایه لایه و سخت کردن هر لایه با نور، نسبت به آمالگام زمان بیشتری میگیرد.
- قیمت بالاتر: هزینهی ترمیم با کامپوزیت بیشتر از آمالگام است، هم به دلیل هزینه مواد و هم زمان بیشتری که از دندانپزشک میگیرد. قطعا هزینه یکی از ملاکهای ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه است.
همچنین بخوانید: ترمیم دندان عقل یا کشیدن؟
مقایسه ترمیم دندان با مواد سیاه یا سفید
برای انتخاب بهتر، تفاوتهای اصلی این دو ماده را در یک نگاه مرور میکنیم:
| معیار مقایسه | مواد سفید (کامپوزیت) | مواد سیاه (آمالگام) |
| ظاهر | همرنگ دندان، نامرئی | تیره و مشخص، نامناسب برای دندانهای جلو |
| دوام متوسط | 5 تا 10 سال | 10 تا 15 سال یا بیشتر |
| میزان تراش دندان | کم (فقط بخش پوسیده) | زیاد (حداقل 1.5 تا 2 میلیمتر عمق) |
| حساسیت به دما | کم (عایق است) | زیاد (رسانای سرما و گرما) |
| نحوهی اتصال | چسبندگی شیمیایی به دندان | گیر مکانیکی در حفره |
| زمان انجام درمان | بیشتر (لایهلایه و نوردهی) | کمتر (یکبار قراردهی) |
| نیاز به ایزولیشن | بالا (محیط کاملا خشک) | پایین (کنترل رطوبت سادهتر) |
| هزینه | بیشتر | کمتر |
| مناسب ترین کاربرد | دندانهای جلو، حفرههای کوچک و متوسط | دندانهای عقب، حفرههای بزرگ، دندانهای با سایش شدید |
| قابلیت ترمیم | دارد (موضعی) | ندارد (باید کل ترمیم تعویض شود) |
| تغییر رنگ در طول زمان | ممکن است (چای، قهوه، دخانیات) | ندارد (رنگ ثابت) |
جمع بندی
انتخاب بین ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه، به شرایط دندان بستگی دارد. هیچکدام از این دو ماده بر دیگری برتری مطلق ندارد؛ مسئله این است که کدام یک با شرایط دندان شما همخوانی دارد. همچنین برای ترمیم دندان به صورت قسطی در تهران میتوانید اینجا کلیک کنید.
پس بجای اینکه در دو راهی ترمیم دندان با مواد سیاه یا سفید سردرگم بمانید، همین حالا این سه معیار را پیش خودتان مرور کنید: جای دندان، وسعت پوسیدگی، و میزان شما؟
اگر هنوز سوالی درباره ترمیم دندان با مواد سفید یا سیاه دارید، یا تجربه شخصی خود را میخواهید با دیگران به اشتراک بگذارید، خوشحال میشویم پایین همین مطلب کامنت شما را بخوانیم و پاسخ دهیم.
منبع: www.docklandsdental.ie




