دلایل حساسیت دندان در ارتودنسی و درمان آن

قبل از شروع ارتودنسی، یکی از دغدغه‌های رایج این است که آیا حساسیت دندان در ارتودنسی یا واکنش آلرژیک به براکت ها و تجهیزات ارتودنسی امکان رخ دادن دارد یا نه.

در درصد کمی از افراد ممکن است علاوه بر حساسیت دندان به ارتودنسی، واکنش‌های آلرژیک نیز نسبت به برخی مواد به‌کاررفته در براکت‌ها و سیم ها داشته باشند. در ادامه، دلایل حساسیت دندان در ارتودنسی، انواع آلرژیک، روش‌های پیشگیری و راهکارهای درمان آن‌ها را بررسی خواهیم کرد.

علائم حساسیت دندان در ارتودنسی

حساسیت دندان در ارتودنسی زمان خوردن غذاهای سرد یا گرم، هنگام جویدن، مسواک زدن یا حتی قرار گرفتن در هوای سرد نیز درد خفیف تا متوسط خود را نشان میدهد.

به علائم زیر توجه داشته باشید:

• احساس درد یا تیر کشیدن یک یا چند دندان هنگام مصرف غذاها و نوشیدنی‌های سرد یا گرم
• درد یا ناراحتی هنگام قرار گرفتن در هوای سرد
• داشتن احساس درد موقع مسواک زدن یا نخ دندان
• افزایش حساسیت پس از مصرف مواد غذایی ترش و اسیدی مانند مرکبات، آبلیمو یا نوشابه‌های گازدار
• درد هنگام جویدن غذاهای سفت یا اعمال فشار روی دندان‌ها
• التهاب، قرمزی یا تحلیل لثه که می‌تواند حساسیت دندان را تشدید کند
• درد منتشر در ناحیه فک یا عضلات اطراف دهان که گاهی با حساسیت دندان همراه است

دکتر ایلناز حاج همتی پیشنهاد میکنند که اگر حساسیت شدید، طولانی مدت یا همراه با درد غیرقابل تحمل باشد، بهتر است برای تشخیص علت اصلی و دریافت درمان مناسب به متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.

پیشنهاد مطالعه: علت لق شدن دندان بعد از ارتودنسی

علل حساسیت دندان به ارتودنسی

حساسیت دندان در ارتودنسی به علت فشار وارده ایجاد می‌شود که براکتها و سیم‌های ارتودنسی برای حرکت دادن دندان‌ها وارد می‌کنند. این حساسیت در روزهای اول یا پس از هر جلسه تنظیم سیم ها طبیعی است و طی چند روز تا یک هفته کاهش پیدا می‌کند.

اگر حساسیت دندان به ارتودنسی شدید باشد یا برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، علت دیگیری دارد. مهمترین دلایل عبارت‌اند از:

• اعمال فشار طبیعی ناشی از حرکت دندان‌ها در طول درمان ارتودنسی
• مسواک زدن با فشار زیاد یا استفاده از مسواک با برس سفت
• رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان و تجمع پلاک اطراف براکت‌ها
• مصرف مکرر خوراکی ها و نوشیدنی‌های اسیدی که باعث تضعیف مینای دندان می‌شوند
• استفاده از خمیردندان یا دهانشویه‌های ساینده و نامناسب
• دندان قروچه که فشار بیشتری به دندان وارد می شود
• تحلیل لثه یا نازک شدن مینای دندان

پیشنهاد مطالعه: طریقه مسواک زدن ارتودنسی

چگونه از حساسیت و آلرژی در ارتودنسی پیشگیری کنیم؟

واکنش های آلرژیک در درمان ارتودنسی نادر هستند، اما با رعایت چند نکته می‌توان احتمال بروز آنها و حساسیت دندان در ارتودنسی را کاهش داد:

• قبل از شروع درمان، هرگونه سابقه حساسیت به فلز، نیکل یا لاتکس را به متخصص ارتودنسی اطلاع دهید.
• اگر داروی ضد آلرژی مصرف می‌کنید، پزشک را در جریان قرار دهید.
• در صورت داشتن سابقه آلرژی، با نظر پزشک تست آلرژی انجام دهید.
• بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت کنید تا از التهاب و تشدید حساسیت دندان به ارتودنسی جلوگیری شود.
• جلسات معاینه و تنظیم براکت‌ها را به طور منظم انجام دهید تا مشکلات برطرف شود.
• اصلاح روش‌های بهداشتی و استفاده از یک مسواک با نرم (Soft) ضروری است
• انتخاب خمیردندان مناسب! خمیردندان‌های مخصوص دندان‌های حساس حاوی ترکیباتی مانند نیترات پتاسیم یا فلوراید قلع هستند
• استفاده از دهانشویه‌های حاوی فلوراید نیز کاهش کلی حساسیت ارتودنسی کمک می‌کند

به نقل قول از: Healthline – How to Relieve Pain from Braces

“حساسیت دندان پس از تنظیم بریس‌ها یک امر رایج و قابل انتظار است. این حس معمولا نشان‌دهنده این است که بریس‌ها در حال کار کردن و حرکت دادن دندان‌ها به سمت موقعیت صحیح خود هستند و اغلب طی چند روز برطرف می‌شود.”

راهکارهای تغذیه‌ای و خانگی برای کنترل حساسیت

علاوه بر موارد بهداشتی، تغییرات کوچک در رژیم غذایی نیز میتواند به شما کمک کند. بهتر است در روزهایی که احساس درد و حساسیت بیشتری دارید، از مصرف خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های خیلی داغ یا خیلی سرد پرهیز کنید.

غذاهای نرم که نیاز به جویدن زیاد ندارند، انتخاب‌های بهتری هستند. همچنین، محدود کردن مصرف مواد اسیدی مانند نوشابه‌های گازدار، آبمیوه‌های صنعتی و مرکبات، از مینای دندان شما محافظت کرده و از تشدید حساسیت دندان بعد از ارتودنسی جلوگیری می‌کند.

شستشوی دهان با محلول آب و نمک ولرم نیز یک راهکار خانگی ساده و کارآمد است. این کار به کاهش التهاب لثه و تسکین درد کمک می‌کند.

پیشنهاد مطالعه: طرز استفاده نخ دندان ارتودنسی

حساسیت ارتودنسی چقدر طول می‌کشد؟

حساسیت دندان در ارتودنسی یک وضعیت دائمی نیست و در دو مقطع زمانی خود را بیشتر نشان می‌دهد:

1. چند روز پس از نصب اولیه بریس‌ها
2. یک تا دو روز پس از جلسات تنظیم

اگر حساسیت شما برای مدتی طولانی (بیش از یک یا دو هفته) ادامه داشت یا شدت آن غیر قابل تحمل بود، حتما باید موضوع را با متخصص ارتودنسی خود در میان بگذارید.

برای افرادی که از ابتدا دندان‌های حساسی دارند، نگرانی در مورد تشدید این وضعیت کاملا قابل درک است. در چنین مواردی، گزینه‌های جایگزین مانند ارتودنسی نامرئی می‌توانند مورد بررسی قرار گیرند.

در این روش امکان برداشتن پلاک‌ها هنگام غذا خوردن و مسواک زدن نیز یک مزیت بزرگی است. می‌توانید برای اطلاعات بیشتر در مورد ارتودنسی نامرئی دندان در تهران با دکتر حاج همتی مشورت کنید تا بهترین گزینه برای شرایط شما مشخص شود.

جمع بندی

حساسیت دندان در ارتودنسی یک واکنش طبیعی و گذرا از فرآیند درمان است که به دلیل فشار وارد شده برای حرکت دندان‌ها رخ می‌دهد. این وضعیت با علائمی چون درد تیز در برابر سرما و گرما خود را نشان می‌دهد و چند روز پس از نصب یا تنظیم بریس‌ها به اوج خود میرسد و سپس فروکش می‌کند.

با رعایت بهداشت دهان و دندان، استفاده از مسواک نرم و خمیردندان‌های مخصوص، و همچنین پرهیز از غذاهای محرک، می‌توان این دوره را با آرامش بیشتری سپری کرد. توجه داشته باشید که مراقبت های بعد از ارتودنسی دندان نیز پراهمیت هستند.

سوالات متداول

1. آیا حساسیت دندان در ارتودنسی نشانه وجود مشکل است؟

خیر، این حساسیت در بیشتر موارد یک واکنش طبیعی به فشار بریس‌ها است و جای نگرانی ندارد. اما اگر درد شدید و مداوم بود، حتما با متخصص خود مشورت کنید.

2. آیا می‌توان با دندان‌های حساس ارتودنسی انجام داد؟

بله، متخصص ارتودنسی با ارزیابی شرایط، بهترین روش درمانی را برای شما انتخاب می‌کند. حتی گاهی خود ارتودنسی با مرتب کردن دندان‌ها، به کاهش حساسیت در طولانی مدت کمک می‌کند.

3. بهترین خمیردندان برای کاهش حساسیت ارتودنسی چیست؟

خمیردندان‌های حاوی نیترات پتاسیم یا فلوراید استنوس بهترین گزینه‌ها هستند، زیرا به مسدود کردن توبول‌های حساس دندانی و کاهش انتقال حس درد کمک می‌کنند.

4. آیا سفید کردن دندان در دوره ارتودنسی حساسیت را بیشتر می‌کند؟

بله، استفاده از مواد سفیدکننده در این دوره به هیچ وجه توصیه نمی‌شود. این مواد می‌توانند مینای دندان را تحریک کرده و حساسیت دندان در ارتودنسی را به شدت افزایش دهند.

5. بعد از برداشتن بریس‌ها، حساسیت دندان از بین می‌رود؟

حساسیت دندان بعد از ارتودنسی نیز ممکن است برای مدت کوتاهی (چند روز تا یک هفته) وجود داشته باشد، زیرا دندان‌ها به وضعیت جدید خود عادت می‌کنند. این حالت نیز موقتی است و به زودی برطرف می‌شود.