قالب گیری دندان در ارتودنسی یکی از مراحل مهم در بررسی وضعیت دندانها و فک و طرح برنامه برای شروع درمان است. در قالب گیری دندان قبل از ارتودنسی، با استفاده از مواد مخصوص، فرم دندان ها و ساختار دهان ثبت می شود تا ارتودنتیست اطلاعات دقیقی برای انتخاب روش درمان و طراحی دستگاه ارتودنسی داشته باشد.
اما قالب گیری دندان برای ارتودنسی چیست، چگونه انجام میشود و قالب گیری دندان برای ارتودنسی چقدر طول میکشد؟ با مجموعه ارتودنسی دکتر ایلناز حاج همتی، به بررسی نحوه قالب گیری دندان برای ارتودنسی، کاربرد آن میپردازیم.
خلاصه آنچه درباره قالب گیری دندان برای ارتودنسی می خوانیم:
| بخش | توضیحات |
| قالب گیری دندان در ارتودنسی چیست؟ | یکی از مراحل مهم تشخیص و برنامه ریزی درمان است که در آن فرم دندانها، فاصله بین آنها، و غیره ثبت می شود. |
| نحوه قالب گیری دندان برای ارتودنسی | در روش سنتی، آلژینات داخل تری قرار گرفته و روی دندانها گذاشته می شود؛ در روش دیجیتال، اسکنر تصاویر 3D از دندانها ثبت می کند. |
| قالب گیری دندان برای ارتودنسی چقدر طول میکشد؟ | قالب گیری هر فک حدود 1 تا 2 دقیقه زمان میبرد و کل فرآیند حدود 10 تا15 دقیقه طول می کشد. |
| هزینه قالب گیری دندان برای ارتودنسی | معمولا هزینه قالب گیری ارتودنسی بعنوان بخشی از هزینه کلی درمان ارتودنسی محاسبه می شود. |
| قالب گیری ارتودنسی برای کودکان | برای کودکان، روش دیجیتال به دلیل سرعت و حذف مواد خمیری بهتر است. در روش سنتی نیز ایجاد محیطی آرام و استفاده از مواد مناسب توصیه میشود. |
| قالب گیری دندان برای ارتودنسی و حالت تهوع | تحریک رفلکس گگ ممکن است باعث حالت تهوع شود. تنفس آرام از بینی، خم کردن مختصر سر به جلو و اطلاع دادن حساسیت به متخصص برای جلوگیری لازم است. |
| آیا قالب گیری دندان برای ارتودنسی درد دارد؟ | درد ندارد؛ اما احتمال دارد هنگام قرار گرفتن تری در دهان، احساس فشار یا پر بودن دهان ایجاد شود. |
قالب گیری دندان برای ارتودنسی چیست؟
قالب گیری دندان برای ارتودنسی روشی است که متخصص ارتودنسی برای ساخت بریس های دقیق و برنامه ریزی درمان انجام می دهد. با قالب گیری دندان در ارتودنسی، شکل و فاصله دندانها، میزان جلو یا عقب بودن فک ها، طرز چینش دندانها، فاصله های بین دندانی و ابعاد دو فک به طور دقیق ثبت می شود. قالبگیری دهان و دندان بسته به نوع درمان ارتودنسی انواع مختلفی دارد و با استفاده از مواد خمیری شکل انجام می شود.

نحوه قالب گیری دندان در ارتودنسی (گام به گام)
لینکه نحوه قالب گیری دندان برای ارتودنسی چگونه انجام می شود را در سه مرحله آورده ایم:
مرحله اول: آماده سازی دهان
قبل از هر کاری، لازم است که دهان شما به طور کامل تمیز باشد. متخصص از شما می خواهد که دهان خود را با آب یا یک دهانشویه مخصوص شستشو دهید.
مرحله دوم: ثبت مدل دندانها
بسته به روش انتخابی (سنتی یا دیجیتال)، متخصص مدل دندان های شما را ثبت می کند. در روش سنتی، یک خمیر مخصوص به نام آلژینات درون یک قالب پلاستیکی به شکل نعل اسب (تری) ریخته شده و برای چند دقیقه روی فک بالا و پایین شما قرار میگیرد. اما در روش دیجیتال، یک اسکنر کوچک شبیه به یک قلم در دهان شما چرخانده می شود تا تصاویر سه بعدی از دندانها ثبت کند.
مرحله سوم: ارسال به لابراتوار
پس از اینکه قالب فیزیکی سفت شد یا فایل اسکن دیجیتال آماده گردید، این اطلاعات برای لابراتوار دندانپزشکی ارسال می شود. در آنجا، تکنسینهای ماهر از این قالب گیری ارتودنسی برای ساخت ابزار ارتودنسی مخصوص شما، مانند براکتهای ثابت، پلاک های متحرک یا الاینرهای شفاف ارتودنسی نامرئی، استفاده میکنند.
به گفته وبسایت معتبر Healthline:
“Digital impressions may be more accurate than traditional ones. They also take less time to create and are more comfortable for the patient.”
ترجمه: «قالب گیریهای دیجیتال از انواع سنتی دقیقتر هستند. همچنین زمان کمتری برای ایجاد آنها لازم است و برای بیمار راحت هستند.»
هزینه قالب گیری دندان برای ارتودنسی
هزینه قالب گیری دندان برای ارتودنسی به عنوان بخشی از درمان ارتودنسی محاسبه می شود. دلیل آن این است که قالب گیری در ارتودنسی یک مرحله تشخیصی و اساسی است و بدون آن، شروع درمان امکان ندارد.
بنابراین، زمانی که متخصص ارتودنسی هزینه کل درمان را به شما اعلام می کند، هزینه قالب گیری دندان برای ارتودنسی نیز در آن لحاظ شده است.

قالب گیری دندان برای ارتودنسی چقدر طول میکشد؟
نگرانی از طولانی بودن فرآیندها در دندانپزشکی طبیعی است، اما مدت زمان قالب گیری دندان در ارتودنسی بسیار سریع تر از آن چیزی است که فکر میکنید.
خود فرآیند قرار دادن تری در دهان و سفت شدن ماده، برای هر فک حدود 1 تا 2 دقیقه زمان می برد. اگر تمام مراحل آماده سازی و بررسی نهایی را هم در نظر بگیریم، کل این جلسه در کمتر از 15 دقیقه به پایان خواهد رسید.
این زمان کوتاه به خصوص برای کودکانی که تحت درمان قرار میگیرند، یک مزیت بزرگ محسوب میشود. اگر ساکن پایتخت هستید، یک متخصص ارتودنسی کودکان در غرب تهران میتواند این فرآیند را با بهترین تجربه برای فرزند شما انجام دهد.
| مرحله | مدت زمان تقریبی |
| آمادهسازی و شستشوی دهان | 1 تا دقیقه |
| قرار دادن تری و ثبت قالب | 3 تا 5 دقیقه |
| بررسی نهایی قالب | 1 تا 2 دقیقه |
| مجموع | حدود 10 تا 15 دقیقه |
پیشنهاد مطالعه: آیا برای ارتودنسی بی حسی میزنن؟
پس از اتمام قالب گیری برای ارتودنسی چه باید کرد؟
پس از پایان قالب گیری دندان برای ارتودنسی و خارج شدن تری از دهان، اقدام خاصی نیاز نیست. اگر از قالب گیری سنتی استفاده شده باشد، به احتمال زیاد مقداری از مواد بین دندان ها یا اطراف لب باقی بماند که با شستشوی دهان و مسواک و نخ دندان به راحتی پاک میشود. در صورت تحریک خفیف لثه نیز باید دهان را با آب ولرم شستشو داد.
در قالب گیری دیجیتال دندان برای ارتودنسی، ماده خمیری استفاده نمی شود و پس از پایان اسکن می توانید بدون نیاز به اقدامات خاص، فعالیتهای روزمره خود را ادامه دهید.
ارتودنسی بدون قالب گیری امکان دارد؟
در اکثر قریب به اتفاق موارد، خیر. ارتودنسی قالب گیری دندان یک استاندارد برای طراح درمان است. بدون داشتن یک مدل دقیق از دندان ها، متخصص نمی تواند ابزارهای اختصاصی را طراحی کند و درمان موفقی نخواهد داشت.
با این حال، در شرایط بسیار نادر و برای مشکلات خیلی جزئی، مثلا کجی خفیف یک یا دو دندان، ممکن است متخصص از روش های جایگزین مانند ریتینرهای از پیش ساخته شده استفاده کند. اما برای درمان های جامع ارتودنسی ثابت یا متحرک، این مرحله غیر قابل حذف است.
مرحله بعد از قالب گیری ارتودنسی چیست؟
پس از انجام قالب گیری دندان برای ارتودنسی، قالب تهیه شده به لابراتوار دندانپزشکی ارسال می شود. در آنجا، تکنسین مربوطه با استفاده از گچ دندانپزشکی، کست دندانی (یک مدل سه بعدی دقیق از دندانها و فک بیمار) را میسازد. این کست پایه اصلی برای طراحی و ساخت بریسهای ارتودنسی به حساب می آید.
پیشنهاد مطالعه: ارتودنسی دندان های فاصله دار
نحوه قالب گیری ارتودنسی برای کودکان
کودکان عمدتا به اجسام خارجی در دهان حساسیت بیشتری دارند و از دیدن مواد قالب گیری کمی واهمه دارند. در این موارد، صبر و حوصله متخصص بسیار مهم است. بهتر است فرآیند به شکل بازی توضیح داده شود؛ مثلا بگوییم: «میخواهیم از دندان هایت یک مجسمه گچی بسازیم!»
استفاده از اسکن دیجیتال برای کودکان بهتر است. چون کودکان نمی توانند مدت طولانی بی حرکت بمانند، احتمال خراب شدن قالب سنتی با تکان خوردن آنها بالاست. اسکنر دیجیتال سرعت بالایی دارد و در صورت حرکت کودک متوقف میشود، بنابراین گزینه ایدهآلی محسوب می شود.
اگر ناچار به استفاده از روش سنتی باشیم، مواد با طعمهای میوهای مثل توت فرنگی یا شکلات میتواند تجربه را برای کودک خیلی قابل تحمل و حتی خوشایند کند.

نحوه مقابله با حالت تهوع هنگام قالب گیری برای ارتودنسی
یک چالش رایج در قالب گیری دندان در ارتودنسی، تحریک رفلکس گگ (حالت تهوع) است. این واکنش طبیعی بدن برای جلوگیری از ورود اجسام خارجی به گلوست، اما برای همه ما کمی آزار دهنده است.
با چند ترفند ساده می توانید این مرحله را به خوبی پشت سر بگذارید:
- از راه دهان نفس نکشید زیرا تنفس منظم از بینی تحریک گلو را کمتر می کند و به مغز پیام آرامش میدهد.
- پای خود را کمی از زمین بلند کنید و روی نگه داشتن آن تمرکز کنید. این کار حواس مغز را از دهان منحرف می کند.
- سرتان را کمی به سمت جلو خم کنید تا مواد قالب گیری یا بزاق به سمت گلو حرکت نکنند.
نکته: اگر حساسیت شدیدی دارید، قبل از شروع به ارتودنتیست بگویید تا از مواد سفت شونده فوری یا اسپری بی حسی برای سقف دهان استفاده کند.
پیشنهاد مطالعه: راهنمای نحوه استفاده از موم ارتودنسی
اهمیت قالب گیری دندان بعد از ارتودنسی
فرآیند قالب گیری دندان بعد از ارتودنسی نیز به اندازه مرحله اولیه مهم است. پس از اینکه براکتها برداشته میشوند و دندانهای شما کاملا مرتب شدهاند، نوبت به ساخت «ریتینر» یا نگهدارنده میرسد.
این ابزار از حرکت بازگشتی دندانها به حالت اولیه جلوگیری میکند. برای ساخت این نگهدارندهها، یک قالبگیری نهایی از وضعیت جدید دندانهای شما انجام میشود. استفاده منظم از ریتینر، ضامن ماندگاری نتایج درمان شماست.
چه به دنبال درمان برای خود باشید یا فرزندتان، یک متخصص ارتودنسی در غرب تهران میتواند بهترین برنامه درمانی و نگهدارنده را برای شما طراحی کند. همچنین اگر به دنبال گزینههای راحتتر هستید، مشورت با بهترین متخصص ارتودنسی متحرک در تهران را فراموش نکنید.
نتیجه گیری
همانطور که دیدیم، قالب گیری دندان در ارتودنسی یک مرحله بنیادی و ضروری برای موفقیت درمان است. این فرآیند که امروزه با روش های نسل جدید دیجیتال بسیار راحت تر از گذشته شده، نقشه راه دقیقی را در اختیار متخصص قرار میدهد تا طرح درمان مناسبی برای شما ایجاد کند.
این گام اولیه، با فراهم کردن یک مدل بی نقص از وضعیت دندانهای شما، تضمین میکند که تمام ابزارهای ارتودنسی به درستی عمل کرده و درمان در کوتاهترین زمان ممکن و با بهترین نتیجه به پایان برسد. پس با اطمینان خاطر این مرحله را پشت سر بگذارید.
امیدواریم این اطلاعات برای شما مفید بوده باشد. درصورت داشتن هرگونه سوال درمورد قالب گیری دندان در ارتودنسی میتوانید در بخش زیر سوال خود را بپرسید تا در سریع ترین زمان ممکن به سوال شما پاسخ داده شود.
سوالات متداول
1. آیا قالب گیری دندان برای ارتودنسی درد دارد؟
خیر، این فرآیند به هیچ وجه درد ندارد. ممکن است به دلیل قرار گرفتن تری در دهان، کمی احساس فشار یا پر بودن دهان را تجربه کنید که کاملا طبیعی است و به سرعت برطرف میشود.
2. مادهای که در روش سنتی استفاده میشود چیست و آیا ضرر دارد؟
ماده مورد استفاده آلژینات نام دارد که از جلبک دریایی استخراج میشود و کاملا زیست سازگار و بیخطر است. این ماده حتی در صنایع غذایی نیز کاربرد دارد و هیچ حساسیتی ایجاد نمیکند.
3. اگر حین قالب گیری دچار حالت تهوع شدیم چه باید کرد؟
آرامش خود را حفظ کرده و سعی کنید از طریق بینی نفس عمیق بکشید. قبل از شروع حتما این موضوع را به متخصص خود اطلاع دهید. اگر حس ناخوشایند شدید بود، با اشاره دست به متخصص اطلاع دهید تا در صورت امکان تری را خارج کند.
4. تفاوت قالب گیری اولیه با قالب گیری دندان بعد از ارتودنسی چیست؟
قالب گیری اولیه برای تشخیص، طراحی برنامه درمانی و ساخت ابزارهایی مانند براکتها انجام میشود. اما قالب گیری دندان بعد از ارتودنسی برای ساخت نگهدارندهها (ریتینرها) است تا از بازگشت دندانها به حالت قبل جلوگیری شود.
5. آیا قالب گیری دیجیتال بهتر از روش سنتی است؟
در بسیاری از موارد، روش دیجیتال به دلیل راحتی و دقت بالا ارجحیت دارد. با این حال، در برخی شرایط خاص کلینیکی، ممکن است متخصص تشخیص دهد که روش سنتی برای ثبت جزئیات مورد نظر او مناسبتر است. تصمیم نهایی بر عهده متخصص ارتودنسی شماست.




