چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم و مشکلی برایمان پیش نیاید. نصب بریسهای ارتودنسی، آغاز مسیری تازه برای داشتن لبخندی زیباتر است، اما سوالات و نگرانیهای جدیدی نیز به همراه دارد. احساس فشار روی دندانها و وجود جسمی خارجی در دهان، تجربهای کاملا جدید است.
شاید مهمترین دغدغه پس از ترک مطب این باشد که بالاخره چه زمانی میتوان غذا خورد و تا چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم. حتی چه غذاهایی به این سیمها و براکتهای جدید آسیب نمیزنند. درک درست از بایدها و نبایدهای تغذیهای در روزهای ابتدایی، نه تنها به حفظ سلامت دستگاه ارتودنسی کمک میکند، بلکه باعث میشود این دوره با کمترین درد و ناراحتی سپری شود. این راهنما به تمام این سوالات پاسخ میدهد.
هر بیمار شرایط خاص خودش را دارد. برای اینکه مطمئن شوید برنامه غذایی شما در دوران ارتودنسی درست است، با یک متخصص مشاوره رایگان ارتودنسی داشته باشید.
تا چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم؟
ابتدا باید بدانید که ارتودنسی دندان چیست؟ و بعد به سراغ میل کردن غذا و خوراکی در زمان درمان ارتودنسی برید. اما خبر خوب این است که لازم نیست مدت طولانی منتظر بمانید!
چسبی که برای اتصال براکتها به دندان استفاده میشود، به سرعت خشک خواهد شد. بنابراین شما میتوانید تقریبا بلافاصله پس از ترک مطب غذا خوردن را شروع کنید. اما یک شرط مهم وجود دارد: باید به سراغ غذاهای کاملا نرم بروید.
با اینکه چسب اولیه سریع عمل میکند، حدود ۲۴ ساعت زمان لازم است تا به استحکام کامل و نهایی خود برسد. به همین دلیل، متخصصین ارتودنسی از جمله خانم دکتر ایلناز حاج همتی، دکتر ارتودنسی در غرب تهران توصیه میکنند در روز اول جانب احتیاط را رعایت کنید.
بهتر است برای خوردن غذاهای سفت، حتی اگر کمی نرم باشند، چند ساعتی صبر کنید تا حساسیت اولیه دندانها کمتر شود. این کار هم به دندانهای شما فرصت تطبیق میدهد و هم از آسیب احتمالی به براکتها جلوگیری میکند.

چرا دندانها در روزهای اول حساس هستند؟
احساس درد و حساسیت پس از نصب ارتودنسی کاملا طبیعی است. این فشار ملایم به این معنی است که بریسها کار خود را برای حرکت دادن دندانها به موقعیت صحیح آغاز کردهاند.
این حساسیت معمولا طی پنج تا هفت روز به تدریج کاهش مییابد و دندانها به شرایط جدید عادت میکنند. به همین خاطر است که انتخاب غذای مناسب در این بازه زمانی اهمیت زیادی دارد. پس اگر دوباره از خود پرسیدید که چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم تا درد کمتری را تجربه کنیم، پاسخ 2 الی 3 ساعت است.
بهترین نوع غذاها در روزهای اول ارتودنسی
در هفته اول پس از نصب بریس، دندانها و لثههای شما در حساسترین حالت خود قرار دارند. بنابراین، رژیم غذایی شما باید شامل غذاهایی باشد که به کمترین میزان جویدن نیاز دارند. هر چیزی که بافت نرم و یکدستی دارد، انتخاب مناسبی است. هدف این است که از وارد شدن هرگونه فشار اضافی به دندانها و براکتها جلوگیری شود. غذاهایی به سبک پوره یا مایعات مقوی بهترین دوستان شما در این دوره هستند.
همچنین بهتر است از غذاها و نوشیدنیهای بسیار داغ یا بسیار سرد پرهیز کنید، زیرا حساسیت دندانها در این دوره افزایش یافته و تغییرات دمایی ناگهانی میتواند باعث ایجاد درد شود. انتخاب غذاهای ولرم و خنک، تجربه راحتتری را برای شما فراهم میکند.
همچنین بخوانید: ارتودنسی دندان عصب کشی شده آیا ممکن است؟
لیست غذاهای مناسب برای روزهای اول ارتودنسی
برای اینکه انتخاب برایتان سادهتر شود، فهرستی از غذاهای مناسب را آماده کردهایم. این غذاها نه تنها برای بریسهای شما بیخطر هستند، بلکه مواد مغذی لازم برای بدن را نیز تامین میکنند. به خاطر داشته باشید که حتی غذاهای نرم را باید به آرامی و با دندانهای عقبی بجوید.
- لبنیات: ماست، پنیر نرم، پودینگ و بستنی (بدون تکههای سفت یا چسبناک).
- پروتئین: تخم مرغ آبپز یا نیمرو، ماهی نرم و بدون تیغ، برشهای بسیار نازک گوشت و مرغ کاملا پخته شده.
- غلات: برنج نرم و کته، انواع پاستا و نودل، اوتمیل یا جو دوسر پرک.
- سبزیجات: پوره سیب زمینی، سبزیجات بخارپز شده مانند هویج و کدو که کاملا نرم باشند.
- میوهها: موز، پوره سیب، انواع آبمیوه طبیعی، هندوانه و طالبی.
- سایر موارد: انواع سوپ، ژله و کره بادام زمینی.
در جدول زیر، چند ایده برای وعدههای غذایی در هفته اول ارائه شده است:
| وعده غذایی | گزینههای پیشنهادی |
| صبحانه | اوتمیل، تخم مرغ همزده، اسموتی میوه با ماست، پنکیک نرم |
| ناهار | سوپ جو، پوره سیب زمینی با مرغ ریش ریش شده، ماکارونی نرم |
| شام | ماهی پخته شده، برنج کته، عدسی، سبزیجات بخارپز |

لیست غذاهایی که باید از آنها اجتناب کنید
همانقدر که دانستن غذاهای مجاز مهم است، آگاهی از خوراکیهای ممنوعه نیز اهمیت دارد. مصرف این غذاها میتواند باعث شکستن براکتها، خم شدن سیمها یا گیر کردن ذرات در دستگاه ارتودنسی شود که همه این موارد طول درمان را افزایش داده و هزینههای اضافی به همراه خواهد داشت.
این مسئله به خصوص برای کودکانی که تحت درمان هستند فوقالعاده مهم است و اگر ساکن پایتخت هستید، یک متخصص ارتودنسی کودکان در غرب تهران میتواند راهنماییهای دقیقی در این زمینه ارائه دهد.
به طور کلی، از سه گروه اصلی غذا باید دوری کنید: غذاهای سفت، غذاهای چسبناک و غذاهای نیازمند گاز زدن، برای مثال:
- غذاهای سفت: آجیل و خشکبار، یخ، تهدیگ، چیپس، ذرت بو داده (پاپ کورن)، آبنباتهای سفت، نانهای خشک و برشته (مانند نان سنگک).
- غذاهای چسبناک: آدامس، گز، سوهان، شکلاتهای کاراملی و تافی.
- غذاهایی که نیاز به گاز زدن دارند: سیب و هویج خام، بلال، گوشت دنده یا بال مرغ، ساندویچهای سفت.
اهمیت این لیست از آن جهت است که حتی اگر بدانید چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم، انتخاب یک خوراکی اشتباه میتواند به دستگاه شما آسیب جدی بزند.
| نوع خطر | مثالها | راه حل جایگزین |
| سفت | آجیل، چیپس، یخ | کره بادام زمینی، پوره سبزیجات، آبمیوه طبیعی |
| چسبناک | آدامس، تافی، گز | ماست، پودینگ، ژله |
| نیازمند گاز زدن | سیب کامل، هویج خام، بلال | میوهها را به قطعات کوچک تقسیم کنید، سبزیجات را بپزید |
نکات مهم برای غذا خوردن با بریسهای جدید
عادت کردن به غذا خوردن با بریسها کمی زمان میبرد. با رعایت چند مورد ساده، میتوانید این فرآیند را برای خودتان آسانتر کنید و از دستگاه ارتودنسی خود نیز بهتر محافظت نمایید. این موارد چه در ارتودنسیهای معمول و چه در درمانهای تخصصی مانند ارتودنسی نامرئی کاربرد دارند.
- غذا را به قطعات کوچک تقسیم کنید: به جای گاز زدن مستقیم به خوراکیها، آنها را با چاقو به تکههای کوچک تقسیم کنید و با دندانهای عقب بجوید.
- آرام غذا بخورید: با عجله غذا خوردن احتمال آسیب به بریسها و گاز گرفتن ناخواسته گونه و لبها را افزایش میدهد.
- از دندانهای جلو استفاده نکنید: برای بریدن یا تکه کردن غذا هرگز از دندانهای پیشین خود استفاده نکنید. این دندانها در طول درمان حساستر هستند.
- بهداشت دهان را جدی بگیرید: پس از هر وعده غذایی، مسواک زدن و استفاده از نخ دندان مخصوص ارتودنسی الزامی است تا از گیر کردن غذا و پوسیدگی دندان جلوگیری شود.
- عادات مخرب را کنار بگذارید: جویدن سر خودکار، مداد، ناخنها یا باز کردن بستهبندی با دندان میتواند به راحتی به بریسهای شما آسیب بزند.
بیشتر از اینکه بدانیم چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم، نحوه غذا خوردن نیز برای جلوگیری از آسیب اهمیت ویژهای دارد.

همچنین بخوانید: ارتودنسی سرامیکی بهتر است یا فلزی؟
به نقل از انجمن ارتودنتیستهای آمریکا (AAO):
“Wearing braces will require a bit of adjustment to your eating habits to prevent damage to the appliance and to your teeth. But, don’t worry, you’ll be eating comfortably in no time.”
“داشتن بریس نیازمند کمی تغییر در عادات غذایی شما برای جلوگیری از آسیب به دستگاه و دندانهایتان است. اما نگران نباشید، در کمترین زمان به راحتی غذا خواهید خورد.”
چه زمانی باید با دندانپزشک تماس گرفت؟
همانطور که گفته شد، احساس ناراحتی در روزهای اول طبیعی است. اما در برخی شرایط، لازم است که با دندانپزشک خود تماس بگیرید. اگر هر یک از موارد زیر را تجربه کردید، درنگ نکنید.
- درد شدید و مداوم: اگر درد شما پس از گذشت یک هفته نه تنها بهتر نشده، بلکه شدیدتر هم شده است.
- ناتوانی کامل در غذا خوردن: اگر پس از چند روز همچنان قادر به خوردن حتی نرمترین غذاها نیستید.
- شکستگی براکت یا سیم: اگر حس میکنید یکی از براکتها شل شده یا سیم اصلی شکسته است.
- سیم تیز و آزاردهنده: اگر انتهای یکی از سیمها بیرون زده و باعث زخم شدن دهان، گونه یا زبان شما میشود.
جمع بندی
در این مطلب به طور کامل بررسی کردیم که باید چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم و چه رژیم غذایی درستی را برای روزهای اول دنبال کنیم. دوره اولیه پس از نصب ارتودنسی، مرحلهای گذرا و نیازمند کمی صبر و حوصله است. پاسخ به سوال تا چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم ساده است: 2 الی 3 ساعت، اما با غذاهای نرم میبایست شروع کرد.
با انتخاب یک رژیم غذایی هوشمندانه و پرهیز از خوراکیهای آسیب زننده، نه تنها از دستگاه ارتودنسی خود محافظت میکنید، بلکه این دوره را با کمترین چالش پشت سر خواهید گذاشت. به یاد داشته باشید که این محدودیتها موقتی هستند و نتیجه نهایی، یعنی داشتن لبخندی سالم و زیبا، ارزش این مراقبتها را دارد.
ما در کلینیک دکتر ایلناز حاج همتی، همواره در تلاش هستیم تا با ارائه اطلاعات دقیق و کاربردی، شما را در مسیر درمانتان همراهی کنیم
سوالات متداول
1) آیا بعد از هر بار تنظیم سیمها نیز باید این رژیم غذایی را رعایت کنم؟
بله، معمولا پس از هر جلسه تنظیم، دندانها برای یکی دو روز دوباره حساس میشوند. بهتر است در این دوره کوتاه نیز به سراغ غذاهای نرم بروید.
2) تکلیف میوههایی مانند سیب و هویج که سفت هستند چیست؟
لازم نیست این میوههای سالم را به کل حذف کنید. شما میتوانید آنها را به صورت پخته، رنده شده یا در قطعات بسیار کوچک مصرف کنید تا نیازی به گاز زدن نداشته باشند.
3) آیا نوشیدن قهوه و چای با بریس مشکلی ایجاد میکند؟
نوشیدنیهای رنگی مانند قهوه و چای میتوانند باعث تغییر رنگ کشهای شفاف یا براکتهای سرامیکی شوند. اگر از این نوع بریسها استفاده میکنید، بهتر است مصرف آنها را محدود کرده و بلافاصله پس از آن دهان خود را بشویید. این مسئله در دستگاههای جدیدتر مانند ارتودنسی متحرک ارائه میشود، کمتر دیده میشود.
4) اگر یک تکه غذا بین بریسهایم گیر کند چه کار کنم؟
با آرامش و به کمک مسواک بیندندانی یا نخ دندان مخصوص ارتودنسی سعی کنید آن را خارج کنید. هرگز از اجسام نوکتیز مانند سوزن یا خلال دندان برای این کار استفاده نکنید.
اگر سوالی در رابطه با اینکه چند ساعت بعد از ارتودنسی غذا بخوریم دارید، میتوانید از بخش زیر سوال خود ار مطرح کنید.




